Porównanie gatunków i odmian Festuca spp. w wieloletnim użytkowaniu trawnikowym
Maria Prończuk
m.pronczuk@ihar.edu.plInstytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie (Poland)
Maciej Prończuk
Katedra Statystyki Matematycznej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (Poland)
Zbigniew Laudański
Katedra Statystyki Matematycznej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (Poland)
Sławomir Prończuk
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie (Poland)
Abstrakt
Trzydzieści odmian i rodów hodowlanych Festuca spp. pochodzących z Polski i krajów Unii Europejskiej badano w uprawie trawnikowej, umiarkowanie intensywnej (Relaks), w latach 1993–1998 w Radzikowie. Celem badań było przedstawienie zmienności wśród gatunków i odmian Festuca spp pod względem cech trawnikowych. Porównywano następujące gatunki i podgatunki Festuca: F. rubra L. rubra Hack. (4 odm.), F. rubra L. trichophylla Gaud. (3 odm.), F. rubra L. commutata Gaud (8 odm.), F. heterophylla Lam. (1 odm.), F. ovina spp. (7 odm.) i F. arundinacea Schreb. (7 odm.). Oceniano następujące cechy odmian: ogólny aspekt, zadarnienie, powolność odrastania, doskonałość liścia, przezimowanie, zimozieloność, oraz tolerancję na choroby: pleśń śniegową (Microdochium nivale), różową plamistość liści (Limonomyces roseipellis), helmintosporiozę (Drechslera spp.) i głownię plamistą (Entyloma dactylidis). Stwierdzono duże różnice miedzy odmianami i gatunkami pod względem badanych cech. Wartość cech u odmian zmieniała się w sezonach i latach, co utrudniało wnioskowanie o ich walorach użytkowych i estetycznych. W ocenie wartości użytkowej odmian pomocna okazała się analiza skupień (metodą k-średnich), która podzieliła odmiany na trzy grupy różniące się istotnie pod względem cechy ogólnego aspektu. Biorąc pod uwagę ten podział opisano pozostałe cechy odmian. Najlepszymi pod względem większości cech użytkowych okazały się odmiany należące do F. rubra ssp. commutata, F. rubra ssp. trichophylla oraz F. ovina ssp. duriuscula. Średnią wartość przedstawiały odmiany F. rubra ssp. rubra oraz F. arundinacea. Najmniej przydatne na trawniki umiarkowanie intensywne były odmiany F. ovina spp. i pastewne odmiany F. arundinacea. Potwierdzono, że choroby traw znacznie obniżają wartość cech u odmian i są jednym z czynników wpływających na ich zmienność. Największe szkody na trawnikach powodowała pleśń śniegowa. Najbardziej podatne na tę chorobę były odmiany F. arundinacea i F. rubra ssp. rubra. Dużą tolerancję na pleśń posiadały niektóre odmiany F. ovina ssp. duriuscula, F. rubra ssp. commutata oraz F. rubra ssp. trichophylla.
Słowa kluczowe:
cechy trawnikowe, Festuca rubra spp., Festuca ovina spp., Festuca arundinacea, odmiany, zmiennośćBibliografia
Brede D. 2002. Adaptability of traditional turfgrass species to lower maintenance. Golf course management. vol. 70, no 5: 59 — 62.
Google Scholar
Carrow R. N., Duncan R. R. 2002. Persistent, drought-resistant tall fescue for golf courses. Golf course management vol. 7, no 10: 107 — 109.
Google Scholar
Dernoeden P. H., Carroll M. J., Krouse J. M. 1994. Mowing of three Fescue species for law-maintenance turf sites. Crop Sci. 34: 1645 — 1649.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1994.0011183X003400060041x
Google Scholar
Dernoeden P. H., Fidanza M. A., Krouse J. M. 1998. Low maintenance performance of five Festuca species in monostand and mixtures. Crop Sci. 38: 434 — 439.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1998.0011183X003800020027x
Google Scholar
Domański P. 1998. Metodyka badania wartości gospodarczej odmian (WGO) roślin uprawnych. Trawy darniowe (gazonowe). COBORU Słupia Wielka: 1 — 33.
Google Scholar
Falkowski M. 1982. Trawy polskie. PWRiL, Warszawa.: 1 — 565
Google Scholar
Heckman J. R., Hill W. J. 1993. Mowing practice and turf color. Rutgers Turfgrass Proc. of the New Jersey Turfgrass Expo, Atlantic City: 21 — 23.
Google Scholar
Huang B., Fry J. D. 1998. Root anatomical, physiological, and morphological response to drought stress for tall fescue cultivars. Crop Sci. 38: 1017 — 1022.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1998.0011183X003800040022x
Google Scholar
Kozłowski S., Goliński P., Swędrzyński A. 1998. Trawy w barwnej fotografii i zwięzłym opisie ich specyficznych cech. Wyd. Literackie”PARNAS”, Inowrocław: 1 — 343.
Google Scholar
LeMaire F. 1993. Amenity grass and culture. Inter. Turfgrass Society Res. J. Vol. 7: 39 — 49.
Google Scholar
Prończuk S. 1993. System oceny traw gazonowych. Biul. IHAR 186: 127 — 132.
Google Scholar
Prończuk S. 1994. Stan hodowli i nasiennictwa traw gazonowych w Polsce. Genet. Pol. 35 A: 329 — 339.
Google Scholar
Prończuk S., Prończuk M., Żyłka D. 1997. Metody syntetycznej oceny wartości użytkowej traw gazonowych. Zesz. Probl. Post. Nauk Rol. Z. 451: 125 — 133.
Google Scholar
Prończuk M. 2000. Choroby traw — występowanie i szkodliwość w uprawie na nasiona i użytkowaniu trawnikowym. Monografie i Rozprawy Naukowe IHAR. 4: 1 — 183.
Google Scholar
Prończuk S. Prończuk M. 2003. Zmienność cech u odmian Poa pratensis L. w umiarkowanie intensywnym użytkowaniu trawnikowym. Biul. IHAR 225: 265 —275.
Google Scholar
Shildrick J., 1992. Turfgrass manual. The Sport Turf Research Institute Bingley: 1 — 60.
Google Scholar
Skogley C. R., Sawyer C. D. 1992. Field Research. In: Turfgrass. Waddington R. N. et al. (eds.) Agronomy Monograph 32: 589 — 614.
Google Scholar
Smith D. A., Bara R. F., Dickson W. K., Sun S., Funk C. R. 1993. Performance of fine fescue cultivars and selections in New Jersey turf trials. Rutgers Turfgrass Proc. of the New Jersey Turfgrass Expo, Atlantic City: 138 — 166.
Google Scholar
Ventola M. W., Murphy J. A., Dickson W. K., Bara, R. F., Sun S., Smith. D. A. 1993. Performance of tall fescue cultivars in Jersey turf trials. Rutgers Turfgrass Proc. of the New Jersey Turfgrass Expo, Atlantic City: 173 — 175.
Google Scholar
Wójcik A. R., Laudański Z. 1989. Planowanie i wnioskowanie statystyczne w doświadczalnictwie. PWN, Warszawa: 1 — 317.
Google Scholar
Autorzy
Maria Prończukm.pronczuk@ihar.edu.pl
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie Poland
Autorzy
Maciej PrończukKatedra Statystyki Matematycznej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Poland
Autorzy
Zbigniew LaudańskiKatedra Statystyki Matematycznej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Poland
Autorzy
Sławomir PrończukInstytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie Poland
Statystyki
Abstract views: 155PDF downloads: 28
Licencja
Prawa autorskie (c) 2003 Maria Prończuk, Maciej Prończuk, Zbigniew Laudański, Sławomir Prończuk
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Z chwilą przekazania artykułu, Autorzy udzielają Wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z artykułu przez czas nieokreślony na terytorium całego świata na następujących polach eksploatacji:
- Wytwarzanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artykułu, w tym techniką drukarską oraz techniką cyfrową.
- Wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy artykułu.
- Publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie artykułu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.
- Włączenie artykułu w skład utworu zbiorowego.
- Wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej do Internetu, lub innej sieci.
- Rozpowszechnianie artykułu w postaci elektronicznej w internecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie.
- Udostępnianie artykułu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu.
Autorzy poprzez przesłanie wniosku o publikację:
- Wyrażają zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie,
- Wyrażają zgodę na nadanie publikacji DOI (Digital Object Identifier),
- Zobowiązują się do przestrzegania kodeksu etycznego wydawnictwa zgodnego z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (ang. Committee on Publication Ethics), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
- Wyrażają zgodę na udostępniane artykułu w formie elektronicznej na mocy licencji CC BY-SA 4.0, w otwartym dostępie (open access),
- Wyrażają zgodę na wysyłanie metadanych artykułu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.
Inne teksty tego samego autora
- Dariusz R. Mańkowski, Zbigniew Laudański, Postęp biologiczny w hodowli, nasiennictwie i produkcji ziemniaka w Polsce. Część V. Ocena postępu technologicznego w produkcji polowej ziemniaka w latach 1986–2003 , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 254 (2009): Wydanie regularne
- Zbigniew Laudański, Dariusz R. Mańkowski, Małgorzata Flaszka, Eksploracyjna analiza czynnikowa w badaniach struktury zespołu zmiennych obserwowanych , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 263 (2012): Wydanie regularne
- Dariusz R. Mańkowski, Zbigniew Laudański, Monika Janaszek, Przydatność wybranych miar podobieństwa dla danych binarnych do analiz wielocechowych w badaniach molekularnych , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 262 (2011): Wydanie regularne
- Dariusz R. Mańkowski, Zbigniew Laudański, Postęp biologiczny w hodowli, nasiennictwie i produkcji ziemniaka w Polsce. Część III. Ocena ilościowego postępu odmianowego w nasiennictwie oraz w produkcji polowej ziemniaka , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 253 (2009): Wydanie regularne
- Barbara Wiewióra, Maria Prończuk, Anna Ostrowska, Infekcja nasion traw przez endofity w kolejnych latach użytkowania plantacji , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 242 (2006): Wydanie regularne
- Wiesław Mądry, Zbigniew Laudański, Marcin Kozak, Jan Rozbicki, Empiryczne porównanie sekwencyjnej analizy składowych plonu i analizy ścieżek pojedynczych dla plonu ziarna pszenżyta ozimego i jego składowych , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 230 (2003): Wydanie regularne
- Zbigniew Laudański, Dariusz R. Mańkowski, Leszek Sieczko, Próba oceny technologii uprawy pszenicy ozimej na podstawie danych ankietowych gospodarstw indywidualnych. Część I. Metoda wyodrębniania technologii uprawy , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 244 (2007): Wydanie regularne
- Dariusz R. Mańkowski, Zbigniew Laudański, Danuta Martyniak, Małgorzata Flaszka, Struktura wielocechowej zmienności odmianowej wiechliny łąkowej (Poa pratensis L.) , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 254 (2009): Wydanie regularne
- Dariusz R. Mańkowski, Zbigniew Laudański, Małgorzata Flaszka, Propozycja metody oceny postępu biologicznego i technologicznego w uprawie roślin na przykładzie pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 263 (2012): Wydanie regularne
- Dariusz R. Mańkowski, Zbigniew Laudański, Postęp biologiczny w hodowli, nasiennictwie i produkcji ziemniaka w Polsce. Część II. Ocena ilościowego postępu hodowlanego i odmianowego na podstawie doświadczeń odmianowych z lat 1957–2003 , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 251 (2009): Wydanie regularne
