Nawożenie potasem, niedobory wody w okresie wegetacji i zmienność plonowania w przypadku buraków cukrowych
Witold Grzebisz
agro@up.poznan.plDepartment of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań (Poland)
Radosław Musolf
Department of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań (Poland)
Przemysław Barłóg
Department of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań (Poland)
Jarosław Potarzycki
Department of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań (Poland)
Abstrakt
Pierwsza część opracowania przedstawia mechanizmy odporności roślin na niedobory wody w okresie wzrostu. Wskazano na znaczenie zaopatrzenia roślin uprawnych w potas, jako sposób poprawy gospodarki wodnej i w konsekwencji zwiększenia odporności na stresy, w tym na niedobory wody. Antystresowa rola potasu wynika ze zwiększonej koncentracji jonów K+ w roztworze glebowym (skutek naturalnej zasobności w potas lub jako efekt nawożenia potasem); większego pionowego zasięgu systemu korzeniowego; większej szybkości wzrostu organów nadziemnych rośliny i w rezultacie wcześniejszego zakrycia powierzchni gleby. W drugiej części opracowania podjęto próbę wyjaśnienia głównych przyczyn osiągania przez polskich rolników słabych plonów buraków cukrowych, jak również ich znacznej zależności od przebiegu pogody. Gradacja czynników jest następująca: (i) niski, naturalny poziom zasobności gleb w potas; (ii) duża częstotliwość susz w okresie wegetacji roślin uprawnych; (iii) niedostateczne, z punktu widzenia potrzeb nawozowych uprawianych roślin, nawożenie potasem. Używając danych doświadczalnych wykazano, że odpowiednie odżywienie buraka cukrowego potasem pozwala tej roślinie na przetrwanie niekorzystnych warunków wodnych, a tym samym na zmniejszenie ryzyka utraty plonu spowodowanego suszą.
Słowa kluczowe:
burak cukrowy, funkcje potasu, niedobory wody, odporność na stres, rośliny uprawne, straty plonuBibliografia
Aiken R. M., Smucker A. J. 1996. Root system regulation of whole plant growth. Ann. Rev. Phytopathol. 34: 325 — 346.
DOI: https://doi.org/10.1146/annurev.phyto.34.1.325
Google Scholar
Almani M. P., Mishani –Abd C., Samadi B. Y. 1997. Drought resistance in sugar beet genotypes. Iranian J.
Google Scholar
of Agric. Sci. 28, 3, 15 — 25.
Google Scholar
Amstrong D. (ed.) 1998. Potassium for agriculture. Better Crops 3: 39 pp.
Google Scholar
Bergmann W. 1992. Nutritional disorders of plants.4.1.4. Potassium (K). Gustaw Fisher Verlag, New York: 117 —132.
Google Scholar
Brown K. F., Biscoe P. V. 1985. Fibrous root growth and water use of sugar beet. J. Agric. Sci., Camb. 105: 679 — 691.
DOI: https://doi.org/10.1017/S0021859600059591
Google Scholar
COBORU 1991–2000. Syntezy wyników doświadczeń odmianowych. Słupia Wielka.
Google Scholar
Day W. 1981. Water stress and crop growth. In: Physiological processes limiting plant productivity. Johnson C. B. (ed.). Butterworths, London: 199 — 215.
DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-408-10649-8.50015-0
Google Scholar
De Nobili M., Vittori Antisari L., Sequi P. 1990. K — uptake from subsoil. Proceedings of the 22nd Colloquium of the International Potash Institute „Development of K-fertilizer recommendations”. Soligorsk USSR, 18–23. 06. 1990. IPI: 133 — 144.
Google Scholar
Doorenbos J., Pruitt W. O. 1977. Water requirement. FAO Irrigation and Drainage Paper. No. 24, FAO Rome: 144 pp.
Google Scholar
Draycott A. P. 1996. Aspects of fertilizer use in modern, high-yield sugar beet culture. IPI Basel: 52 pp.
Google Scholar
Farat R., Kępińska-Kasprzak M., Kowalczak P., Mager P. 1995. Droughts in Poland. Gospodarka Wodna i Ochrona Wód 16: 141 pp.
Google Scholar
Fotyma M., Gosek S. 2000. Zmiany w zużyciu nawozów potasowych i ich konsekwencje dla żyzności gleby i poziomu produkcji roślinnej w Polsce. Nawozy i Nawożenie 1: 9 — 52.
Google Scholar
Grimme H. 1991. Soil moisture and K mobility. Proceedings of the 22nd Colloquium of the International Potash Institute „Development of K-fertilizer recommendations”. Soligorsk USSR, 18–23 VI 1990. IPI: 117 — 131.
Google Scholar
Grzebisz W. 1990. System korzeniowy rośliny, a żyzność gleby. Post. Nauk Rol. 4/5/6: 3 — 20.
Google Scholar
Grzebisz W., Barłóg P., Feć M. 1998. The dynamics of nutrient uptake by sugar beet and its effect on dry matter and sugar yield. Fragm. Agron. 3: 242 — 248.
Google Scholar
Grzebisz W. 2000. Nutrient management and advisory systems for sugar beet in Poland. Proceedings „Beet plant nutrition in sugar beet cropping systems for high yield and quality. Budapest, Hungary, 1–2 IX 1999: 203 — 210.
Google Scholar
Huck M.G. 1984. Water flux in the soil-root continuum. In: Roots, nutrient and water flax, and plant growth: 47 — 63.
DOI: https://doi.org/10.2134/asaspecpub49.c3
Google Scholar
Koźmiński C., Górski T., Michalska B. 1990. Climatic atlas of elements and phenomena hazardous to agriculture. AR Szczecin, IUNG Puławy: maps 51 — 55.
Google Scholar
Lomas J. 1995. Climat and agricultural production. Proceedings agrometeorology of cereals. Grzebisz W., Kowalczyk P., Szymczyk R. (eds.), Poznań, 3–7 VII 1995: 41 — 58.
Google Scholar
Marschner H., Kirkby E. A., Cakmak J. 1996. Effect of mineral nutritional status on shoot-root partitioning of photo-assimilates and cycling of mineral nutrients. J. Exp. Botany: 1255 — 1263.
DOI: https://doi.org/10.1093/jxb/47.Special_Issue.1255
Google Scholar
Monneveux P., Belhassen E. 1996. The diversity of drought adaptation in the wide. Plant Growth Regulation 20: 85 — 92.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00024004
Google Scholar
Massoud M. M., Shalaby E. M. 1998. Response of sugar beet (Beta vulgaris L.) varieties to irrigation intervals in Upper Egypt. II. Water consumption and water use efficiency. Assiut J. of Agric. Sci., 29, 5, 23–30.
Google Scholar
Plenzler W. 1995. The impact of agroclimatological conditions on the agricultural production in Poland. Proceedings Agrometeorology of Cereals. Grzebisz W., Kowalczyk P., Szymczyk R. (eds.). Poznań: 123 — 132.
Google Scholar
Polish Yearbooks of Agriculture. 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000.
Google Scholar
Rabbinge R. 1993. The ecological background of food production. In: Crop protection and sustainable agriculture. Wiley, Chichester (Ciba Foundation Symposium 177): 2 — 29.
DOI: https://doi.org/10.1002/9780470514474.ch2
Google Scholar
Smucker A. J. M., Aiken R. M. 1992. Dynamic root responses to water deficits. Soil Sci. 154(4): 281 — 289.
DOI: https://doi.org/10.1097/00010694-199210000-00004
Google Scholar
Walker B. 1994. Global change strategy options in the extensive agriculture regions of the World. Climatic Change 27: 39 — 47.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF01098472
Google Scholar
Taylor H. M., Klepper B. 1978. The role of rooting characteristics in the supply of water to plants. Adv. Agron. 30: 99 — 128.
DOI: https://doi.org/10.1016/S0065-2113(08)60704-X
Google Scholar
Zagdańska B. 1992. Fizjologiczne kryteria odporności roślin na suszę. Biul. IHAR 183: 11 — 17.
Google Scholar
Autorzy
Witold Grzebiszagro@up.poznan.pl
Department of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań Poland
Autorzy
Radosław MusolfDepartment of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań Poland
Autorzy
Przemysław BarłógDepartment of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań Poland
Autorzy
Jarosław PotarzyckiDepartment of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Poznań Poland
Statystyki
Abstract views: 10PDF downloads: 5
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Witold Grzebisz, Radosław Mu, Przemysław Barłóg, Jarosław Potarzycki
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Z chwilą przekazania artykułu, Autorzy udzielają Wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z artykułu przez czas nieokreślony na terytorium całego świata na następujących polach eksploatacji:
- Wytwarzanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artykułu, w tym techniką drukarską oraz techniką cyfrową.
- Wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy artykułu.
- Publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie artykułu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.
- Włączenie artykułu w skład utworu zbiorowego.
- Wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej do Internetu, lub innej sieci.
- Rozpowszechnianie artykułu w postaci elektronicznej w internecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie.
- Udostępnianie artykułu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu.
Autorzy poprzez przesłanie wniosku o publikację:
- Wyrażają zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie,
- Wyrażają zgodę na nadanie publikacji DOI (Digital Object Identifier),
- Zobowiązują się do przestrzegania kodeksu etycznego wydawnictwa zgodnego z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (ang. Committee on Publication Ethics), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
- Wyrażają zgodę na udostępniane artykułu w formie elektronicznej na mocy licencji CC BY-SA 4.0, w otwartym dostępie (open access),
- Wyrażają zgodę na wysyłanie metadanych artykułu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.
Inne teksty tego samego autora
- Przemysław Barłóg, Witold Grzebisz, Plonotwórcza i diagnostyczna ocena nawożenia buraków cukrowych potasem z udziałem sodu i magnezu , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Przemysław Barłóg, Witold Grzebisz, Plonotwórcza i diagnostyczna ocena nawożenia buraków cukrowych potasem z udziałem sodu i magnezu , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Radosław Musolf, Witold Grzebisz, Witold Szczepaniak, Wpływ nawożenia potasem na tle zróżnicowanych warunków wodnych na plon i jakość korzeni buraka cukrowego (Beta vulgaris L.) , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Witold Grzebisz, Radosław Musolf, Witold Szczepaniak, Jacek Dróżdż, Wpływ nawożenia potasem na tle zróżnicowanych warunków wodnych na plon i jakość korzeni buraka cukrowego (Beta vulgaris L.) , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Radosław Musolf, Witold Grzebisz, Witold Szczepaniak, Wpływ nawożenia potasem na tle zróżnicowanych warunków wodnych na plon i jakość korzeni buraka cukrowego (Beta vulgaris L.) , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Przemysław Barłóg, Witold Grzebisz, Plonotwórcza i diagnostyczna ocena nawożenia buraków cukrowych potasem, z udziałem sodu i magnezu , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Radosław Musolf, Witold Grzebisz, Witold Szczepaniak, Magdalena Chojnacka, Wpływ nawożenia potasem na tle zróżnicowanych warunków wodnych na plon i jakość korzeni buraka cukrowego (Beta vulgaris L.) , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 234 (2004): Wydanie regularne
- Witold Szczepaniak, Witold Grzebisz, Barbara Żuchlińska, Reakcja buraków cukrowych na nawozy azotowe na tle nawożenia potasowo-sodowo-magnezowego , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 222 (2002): Wydanie regularne
- Arkadiusz Wojciechowski, Witold Szczepaniak, Witold Grzebisz, Wpływ nawożenia potasem na plon i jakość technologiczną buraka cukrowego , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 222 (2002): Wydanie regularne
- Henryk Ławiński, Jarosław Potarzycki, Aleksandra Baer, Wpływ systemu uprawy i nawożenia azotem na pobranie mikroelementów przez buraki cukrowe , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 222 (2002): Wydanie regularne
