Research methods used in the assessment and classification of meadow plant communities in Polish research works
Gabriela Skowron
g.skowron@ihar.edu.plInstytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy (Poland)
Abstract
Meadow plant communities play a significant role in agricultural management. Their assessment and classification are essential for both biodiversity conservation and the optimization of green land use. Polish scientific research employs various methods for evaluating and classifying meadow vegetation, encompassing both phytosociological approaches and modern analytical techniques. The aim of this article is to review and analyze research methods used in Polish scientific studies on meadow vegetation assessment. The paper discusses classical botanical-estimation and botanical-weight analysis methods. It also presents meadow classifications based on typological and phytosociological divisions, with a discussion of their interrelations. Special attention is given to the importance of botanical-weight analyses in assessing forage value and the potential for monitoring vegetation changes. The research findings emphasize the need to integrate different research methods to obtain a comprehensive picture of the dynamics of meadows and pastures. The article also highlights the importance of adapting assessment methods to contemporary challenges related to environmental protection and climate change. The presented study refers to 91 sources of literature, citing scientific articles by Polish researchers, foreign literature and academic textbooks in the field of meadow management.
Keywords:
botanical-weight analysis, forage assessment, meadow classification, meadow science, phytosociological classification, vegetation assessmentReferences
Bakker, J.P. (1989) Nature management by grazing and cutting: On the ecological significance of grazing and cutting regimes applied to restore former species-rich grassland communities. Kluwer Academic Publishers, ss. 410
Google Scholar
Barkman J.J., Moraviec J., Rauschert S (1995) Kodeks nomenklatury fitosocjologicznej. Polish Bot. Studies. Guidebook series 16, str. 1-58
Google Scholar
Baryła R., Urban D. (2002) Ekosystemy łąkowe. W: Poleski Park Narodowy (red. Radwan S.), Wydawnictwo MORPOL, str. 199-214.
Google Scholar
Braun-Blanquet J. (1928, 1951, 1964) Pflanzensoziologie. Springer. Wien, New York ss. 886
DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-7091-8110-2
Google Scholar
Braun-Blanquet J. (1962) Zur pflanzesoziologischer Systematik. Erinnerungen und Ausblic. Comn de SIGMA nr 159, Montpellier, str. 1-11
Google Scholar
Brzeg A. (1991) Zbiorowiska łąkowe i pastwiskowe okolic Konina. Prace Komisji Biologicznej PTPN, 70, str. 103-140
Google Scholar
Bury-Zalewska J., Prończuk J. (1954) Projekt typologicznego podziału łąk polskich na niżu, Postępy Nauki Rolniczej, 4, str. 51-70
Google Scholar
Clements F. E. (1905) Reserch methods in Ecology. The University Publishing Company, Lincoln, Nebraska, ss. 364
Google Scholar
Dajdok J., Wuczyński A. (2018) Wpływ użytkowania rolniczego na skład florystyczny łąk wilgotnych. Biodiversity Issues, 4(2), str.75-89.
Google Scholar
de Vries, J. (1959) Methods of Biomass Measurement in Grasslands. Journal of Ecology, 47, str. 347-366.
Google Scholar
Dębska-Kalinowska Z. (2005) Porównanie metody szacunkowej i metody botaniczno-wagowej w ocenie składu florystycznego runi łąkowej. Łąkarstwo w Polsce (08), 55-60.
Google Scholar
Dmitrijew A. (1951) Łąkarstwo. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, str. 89
Google Scholar
Dzieżyc J. (1954) Metody bonitacji łąk i pastwisk. Postępy Nauki Rolniczej, Warszawa, str. 64-72
Google Scholar
Dzieżyc J. (1967) Podstawy Rolnictwa. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, str. 359
Google Scholar
Ellenberg H. (1952) Wiesen und Weiden und ihre standörtliche Bewertung. Pflanzensoz Landwirtschaftl, Ludwigsburg, t.2 str.1-143.
Google Scholar
Falkowski M. i in. (1983) Łąkarstwo i gospodarka łąkowa. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, str. 109-215
Google Scholar
Fijałkowski D., Chojnicka-Fijałkowska E. (1990) Zbiorowiska z klas Phragmitetea, Molinio-Arrhenatheretea i Scheuchzerio-Caricetea fuscae w makroregionie lubelskim. Roczniki Nauk Rolniczych, D, 217, ss. 414.
Google Scholar
Filipek J. (1970) Zagadnienie wielkości próbek przeznaczonych do analizy botaniczno-wagowej w doświadczeniach łąkarskich. Cz. III.Postępy Nauk Rolniczych, 17(5), str.77–96.
Google Scholar
Filipek J. (1973) Projekt klasyfikacji roślin łąkowych i pastwiskowych na podstawie liczb wartości użytkowej. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, z. 4 str. 59–68.
Google Scholar
Filipek, J. (1959) Indykatorowa metoda wyceny produkcyjności pastwisk. Postępy Nauk Rolniczych, 06(4), str. 85-89.
Google Scholar
Fukarek F. (1967) Fitosocjologia. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, str. 13-37
Google Scholar
Grynia M. (1995) Podział fitosocjologiczny zbiorowisk roślinnych łąk i pastwisk oraz charakterystyka ważniejszych zbiorowisk. W: Łąkarstwo, Red. M. Grynia, Wydawnictwo Akademii Rolniczej Poznań, str. 310-337
Google Scholar
Grynia M. (1996) Kierunki zmian szaty roślinnej zbiorowisk łąkowych w Wielkopolsce. Roczniki AR Poznań CCLXXXIV, 47, str.15-27
Google Scholar
Grynia M., Kryszak A. (2003) Zbiorowiska roślinne łąk i pastwisk w fitosocjologicznym systemie klasyfikacyjnym. Biuletyn IHAR, str. 225; 211-220.
Google Scholar
Grzelak M. (2004) Zróżnicowanie fitosocjologiczne szuwaru mozgowego Phalaridetum arundinaceae (Koch 1926 n.n.) Libb. 1931 na tle warunków siedliskowych w wybranych dolinach rzecznych Wielkopolski. Roczniki AR Poznań, Rozprawy Naukowe, 354, 1-138.
Google Scholar
Grzyb S. (1993) Łąki łęgowe w polskim rolnictwie i środowisku przyrodniczym, Zeszyty Problemowe Postępu Nauk Rolniczych, 412, str. 41-50
Google Scholar
Grzyb S. (1996) Typologiczny podział użytków zielonych w Polsce oraz charakterystyka i zasady identyfikacji ważniejszych jednostek. W: Podstawy Typologicznego podziału użytków zielonych i zasady ich inwentaryzacjiInstytut Melioracji i Użytków Zielonych. Falenty, str. 8-9
Google Scholar
Grzyb S., Prończuk J. (1995) Podział i waloryzacja siedlisk łąkowych oraz ocena ich potencjału produkcyjnego, Ogól. Konf. Łąk, nt. „Kierunki rozwoju łąkarstwa na tle aktualnego poziomu wiedzy w najważniejszych jego działach”, SGGW, Warszawa, str. 51-63
Google Scholar
Hult-Sernander R. (1927) Morphologie und Biologie der Diasporen. Nova Acta Reg. Soc. Upsal, ss. 104
Google Scholar
Janicka M., Pawluśkiewicz B., Dąbrowski P. (2016) Waloryzacja przyrodniczo-użytkowa zbiorowisk łąkowych z udziałem Arrhenatherum elatius i Bromus inermis ukształtowanych w wyniku zaniechania użytkowania na terenie rezerwatu „Skarpa Ursynowska”, Polish Journal of Agronomy, 27, str.38-47
Google Scholar
Jargiełło J. (1976) Stosunki geobotaniczne i gospodarcze torfowisk Krowie Bagno i Hańsk. Cz. I. Zbiorowiska roślinne klasy Phragmitea i Scheuchzeriocaricetea fuscae. Ann. Univer. M. C. Skłodowska, Lublin XXXI, 6, Sectio E, str. 83-100
Google Scholar
Kącki A. S. (2021). Nowe spojrzenie na typologię fitosocjologiczną łąk użytkowanych ekstensywnie. Plant Ecology and Evolution, 154(3), str. 245-258.
Google Scholar
Kędzierski M., Wójtowicz M., Kowalski R. (2019) Możliwości zastosowania dronów w rolnictwie precyzyjnym – analiza metod i technologii. Inżynieria Rolnicza, 23(2), str. 89-102.
Google Scholar
Kiełpiński J., Nowak M. (1954) Projekt podziału typologicznego łąk górskich. Postępy Nauki Rolniczej, t.4
Google Scholar
Kitczak T., Jankowski K. (2018) Chakarterystyka florystyczna runi oraz ocena wybranych walorów łąki śródleśnej na terenie Puszczy Goleniowej, Łąkarstwo w Polsce, 21, str. 71-82.
Google Scholar
Klapp E. (1962) Łąki i pastwiska. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa ss. 600
Google Scholar
Klapp E. (1965) Grünlandvegetation und Standort. P. Parey, Berlin-Hamburg ss. 620
Google Scholar
Klapp E. (1971) Wiesen und Weiden. IV wyd. P. Parey, Berlin-Hamburg ss. 644
Google Scholar
Klarzyńska A., Maćkowiak A., Kryszak A., Kryszak J. (2016) Zastosowanie metody fitosocjologicznej w wieloaspektowej waloryzacji terenu oraz jej wizualizacja technologią GIS, Łąkarstwo w Polsce, 19, str. 149-161
Google Scholar
Korol W., Bielecka G., Rubaj J., Koncewicz M. (2014). Ocena wartości odżywczej pasz na podstawie badań chemicznych. Pasze Przemysłowe, 23(3), str. 37-43.
Google Scholar
Kostuch R. (1975) Metody i sposoby szacowania „na pniu” wydajności użytków zielonych. Wydawnictwo WUS, Kraków, str. 25-45
Google Scholar
Kostuch R., Twardy S. (2004) Badania produkcyjności użytków zielonych w Karpatach polskich. Woda-Środowisko-Obszary Wiejskie, 4(1), str.247–258.
Google Scholar
Kownacka M. (1961) Próba ustalenia korelacji między wynikami analizy punktowej a botaniczno-wagowej, Postępy Nauk Rolniczych 8(1), str. 95-100.
Google Scholar
Kreuz E., Arnold H. (1966) Methoden zur Ermittlung der Pflanzenertrag auf der Weide. Fledwirtschajt, 12, str. 643-645
Google Scholar
Kryszak A. (1995) Metody określania składu botanicznego runi. W: Łąkarstwo, Red. M. Grynia, Wydawnictwo Akademii Rolniczej Poznań, str. 310-337
Google Scholar
Kryszak A. (2001) Różnorodność florystyczna zespołów łąk i pastwisk klasy Molinio-Arrhenatheretea R. Tx. 1973 w Wielkopolsce w aspekcie ich wartości gospodarczej. Roczniki AR Poznań, Rozprawy Naukowe, 314 ss. 182.
Google Scholar
Kucharczyk M. (1996) Zespoły i zbiorowiska roślinne Kazimierskiego Parku Krajobrazowego. I. Zespoły łąkowe i pastwiskowe. Annales UMCS, Sectio C, vol. LI, 105-131.
Google Scholar
Kucharski L. (1996) Szata roślinna gleb heterogenicznych Kujaw Południowych. III. Zespoły i zbiorowiska roślinne łąk, torfowisk i zarośli. Acta Universitatis Lodzensis, Folia Botanicae, 11, str.33-63.
Google Scholar
Kulik M. A. (2010) Wpływ technologii regeneracji runi łąkowej na zmiany jej składu gatunkowego, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin, 65(1), str. 94-104
DOI: https://doi.org/10.24326/as.2010.4.11
Google Scholar
Levy E. B. (1933) Strain testing and strain building in Technique emploed in grassland research in New Zeland. Im. Comm. Bur. Plt. Genet. (Herba Plata), 11, str. 6-16
Google Scholar
Łyszczarz R. (2004) Klasyfikacja łąk. W: Łąkarstwo, Red. Rogalski M., Wydawnictwo Kurpisz, Poznań str.21-28
Google Scholar
Magurran A. E. (2004) Measuring biological diversity. Blackwell Publishing, ss.261
Google Scholar
Matuszkiewicz W. (1982; 2001; 2005; 2008; 2011; 2022) Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, ss. 537 (wyd. 2008)
Google Scholar
Moraczewski R. (1986) Łąkarstwo. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, ss. 341
Google Scholar
Mosek B., Miazga S. (2006). Zróżnicowanie fitosocjologiczne zbiorowisk roślinnych w zmeliorowanych dolinach rzecznych Lubelszczyzny. Annales UMCS, Sectio E, 61, str. 377-387.
DOI: https://doi.org/10.24326/as.2006.1.36
Google Scholar
Murawski M., Grzelak M., Knioła A., Jaśkowski M. (2017) Ekstensywne zbiorowisko łąkowo-pastwiskowe z dużym udziałem kłosówki wełnistej Holcus lanatus L. Fragm. Agron. 34(4), str.117–124.Nowiński M. (1967) Polskie zbiorowiska trawiaste i turzycowe. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, ss.284
Google Scholar
Oomes, M.J.M., Mooi, H. (1981) The effect of cutting and fertilizing on the species composition and production of a grassland in the Netherlands. Vegetatio, 47(3), str. 233–239.Oświt J. 200 Metoda przyrodniczej waloryzacji mokradeł i wyniki jej zastosowania na wybranych obiektach. Mater Inf. 35, Falenty, Wydawnictwo IMUZ., str. 36
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00118401
Google Scholar
Paczoski J. (1925) Szkice Fitosocjologiczne, Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Warszawa, ss. 131
Google Scholar
Paczoski J. (1951) Dzieła wybrane. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa ss. 392
Google Scholar
Pawłowski B., Pawłowska S., Zarzycki K. (1962) Badania fitosocjologiczne łąk, ze szczególnym uwzględnieniem kośnych łąk Podtatrza i polskich Tatr W: Zastosowanie metody fitosocjologicznej i typologicznej do badań i ekspertyz łąkarskich, Red, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, str. 12
Google Scholar
Piekarski W., Jankowski A., Nowakowski T. (2020) Zastosowanie danych satelitarnych Sentinel-2 do oceny stanu upraw. Postępy Nauki i Techniki, 67(3), str. 45-60.
Google Scholar
Piekut K., Pawluśkiewicz B. (2005) Rolnicze podstawy kształtowania środowiska, Wydawnictwo SGGW, Warszawa, str.35-39
Google Scholar
Podbielkowski Z. (1982) Roślinność kuli ziemskiej. Państwowe Wydawnictwo Szkolnie i Pedagogiczne. Warszawa ss. 278
Google Scholar
Pötsch, E.M., Resch, R., Krautzer, B. (2004) The effect of different grazing intensities on pasture production and plant composition. Grassland Science in Europe, 9, str. 513–516.Prończuk J. (1962) Podział łąk i wydzielanie typów florystycznych na zasadach typologicznych. Rocz. Nauk rol., ser. F, 75, str. 2
Google Scholar
Ralski E., Grzyb S., Tołwińska M. (1957) Łąkarstwo. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, ss. 466
Google Scholar
Ramienski M. (1950) Metody oceny roślinności łąkowej. Powszechne Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa, str. 21.
Google Scholar
Ratyńska H. (2001) Roślinność Poznańskiego Przełomu Warty i jej antropogeniczne przemiany. Wydawnictwo Akademia Bydgoska str. 213-220.
Google Scholar
Rogalski M. (2004) Łąkarstwo jako dziedzina nauki. W: Łąkarstwo, Red. Rogalski M.Wydawnictwo Kurpisz Poznań, Poznań, str. 10.
Google Scholar
Shannon C. E., Weaver W. (1949) The Mathematical Theory of Communication. Urbana, IL: The University of Illinois Press, str. 1-117
Google Scholar
Skowron G. (2023) Zbiorowiska roślinne łąk występujących na obszarze „Bagna Bubnów” w Poleskim Parku Narodowym. praca dyplomowa inżynierska wykonana pod kierunkiem dr inż. Doroty Sienkiewicz-Paderewskiej, SGGW w Warszawie, ss.65
Google Scholar
Skowron G. (2024) Wartość użytkowa i plonowanie runi bobowato-trawiastej w zależności od zróżnicowanej intensywności użytkowania w uprawie ekologicznej. praca dyplomowa magisterska wykonana pod kierunkiem dr inż. Grażyny Mastalerczuk, SGGW w Warszawie, ss. 66
Google Scholar
Šostarič-Pisačič K., Kovačovič J. (1974) Kompleksna metoda za utvdivanije kvalitete i sumarne vrijednosti travnjaka i djetelišta. Zagrzeb, ss. 443
Google Scholar
Stachnowicz W., 1998. Zróżnicowanie i powiązania florystyczne ziołorośli wiązówkowych ze związku Filipendulion (DUVIGN 1946) SEGAL 1966 na poligonie wojskowym Biedrusko i w jego okolicy. Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią, Seria B, 47, str. 137-158.
Google Scholar
Stählin A., Bommer D. (1963) Zur Frage der Teilstückgrösse bel Wiesendüngungversuchen Das wirtschaftseigene Futter, 1, str. 41-53
Google Scholar
Stebler F. C., Schröter C. (1892) Versuch eine übersicht über die Wiesentypen der Schweiz. Landw. Jahrb. d. Schweiz, 6, str. 95-212
Google Scholar
Stypiński, P. (2011). Metody oceny plonów łąkowych na podstawie pomiarów wysokości runi. Rocznik Naukowy PTŁ, 13, 233-242.
Google Scholar
Szoszkiewicz J. (1975) Uprawa łąk i pastwisk. Wydawnictwo AR, Poznań, str. 70
Google Scholar
Szoszkiewicz J. (1977) Stan aktualny i potencjalna wartość produkcyjna trawistych zbiorowisk łęgowych w Wielkopolsce. Rocz. AR w Poznaniu, Rozprawy, str. 75
Google Scholar
Szymańska E. (2000). Wybrane elementy oceny gospodarki paszowej w gospodarstwach rolniczych. Zeszyty Naukowe SGGW - Ekonomika i Organizacja Gospodarki Żywnościowej, 39, str. 167-177
DOI: https://doi.org/10.22630/EIOGZ.2000.39.27
Google Scholar
Szymura T. H., Szymura M. (2020) Wpływ czynników środowiskowych na różnorodność gatunkową użytków zielonych. Acta Agrobotanica, 73(1), str. 1-12.
Google Scholar
Trąba Cz. (1994) Florystyczna i rolnicza charakterystyka łąk i pastwisk w dorzeczu Łabuńki. Rozprawy Naukowe, 163, Wydawnictwo AR Lublin, ss. 102.
Google Scholar
Trąba Cz. (2009) Fitosocjologia w łąkarstwie dziś i w przyszłości. Łąkarstwo w Polsce, t.12, Poznań, str. 209-221.
Google Scholar
Twardy S., Kopacz M. (2015). Funkcje trwałych użytków zielonych w obszarach górskich. Studium nad rolnośrodowiskowym znaczeniem TUZ – na podstawie badań w zlewni górnego Dunajca oraz potoku Grajcarek. Wydawnictwo ITP, Falenty, Rozprawy naukowe i monografie, 39, str.158.
Google Scholar
Twardy, S. (1995) Wpływ zmiennego nawożenia mineralno-organicznego na produktywność pastwiska górskiego. Wiadomości IMUZ Falenty, XVIII(3), str. 113–126.
Google Scholar
Warda M., Kowalski R. (2014). Skład botaniczny oraz wartość paszowa runi łąk użytkowanych ekstensywnie. Wiadomości Melioracyjne i Łąkarskie, 1, str. 45-56.
Google Scholar
Weber C. A. (1909) Wiesen und Weiden in den Weichselmarschen. Arb. DLG, Berlin, str. 165
Google Scholar
Wójcik-Gront, E., & Stypiński, P. (2019) „Zmiany w składzie florystycznym trwałych użytków zielonych w Polsce. Polish Journal of Agronomy, 39, str.12-25.
Google Scholar
Wyłupek T. (1999) Florystyczna i rolnicza charakterystyka łąk i pastwisk w dolinie Poru. Praca doktorska (msk) wykonana w Zakładzie Technologii Produkcji Roślinnej INR w Zamościu, AR Lublin, ss. 137.
Google Scholar
Wysocki C., Sikorski P. (2009) Fitosocjologia Stosowana, Warszawa, str. 238-239; 357-361
Google Scholar
Zarzycki J. i Misztal A. (2015) Zamiany składu gatunkowego łąki górskiej i cech funkcjonalnych roślin spowodowane różnymi sposobami ekstensywnego użytkowania i nawożenia, Łąkarstwo w Polsce, 18, str. 255-265
Google Scholar
Zarzycki K., Trzcińska-Tacik H., Różański W., Szeląg Z., Wołek J., Korzeniak U. (2002) Ecological Indicator Values of Vascular Plants of Poland. Ekologiczne liczby wskaźnikowe roślin naczyniowych Polski, W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków str. 21.
Google Scholar
Authors
Gabriela Skowrong.skowron@ihar.edu.pl
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy Poland
Statistics
Abstract views: 24PDF downloads: 35
License
Copyright (c) 2024 Gabriela Skowron

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.
Upon submitting the article, the Authors grant the Publisher a non-exclusive and free license to use the article for an indefinite period of time throughout the world in the following fields of use:
- Production and reproduction of copies of the article using a specific technique, including printing and digital technology.
- Placing on the market, lending or renting the original or copies of the article.
- Public performance, exhibition, display, reproduction, broadcasting and re-broadcasting, as well as making the article publicly available in such a way that everyone can access it at a place and time of their choice.
- Including the article in a collective work.
- Uploading an article in electronic form to electronic platforms or otherwise introducing an article in electronic form to the Internet or other network.
- Dissemination of the article in electronic form on the Internet or other network, in collective work as well as independently.
- Making the article available in an electronic version in such a way that everyone can access it at a place and time of their choice, in particular via the Internet.
Authors by sending a request for publication:
- They consent to the publication of the article in the journal,
- They agree to give the publication a DOI (Digital Object Identifier),
- They undertake to comply with the publishing house's code of ethics in accordance with the guidelines of the Committee on Publication Ethics (COPE), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
- They consent to the articles being made available in electronic form under the CC BY-SA 4.0 license, in open access,
- They agree to send article metadata to commercial and non-commercial journal indexing databases.