Ocena zdolności kombinacyjnej odmian i rodów jęczmienia jarego browarnego dla plonu i odporności na mączniaka
Stanisław Węgrzyn
s.wegrzyn@ihar.edu.plZakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie (Poland)
Marek Grzywa
Zakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie (Poland)
Tadeusz Śmiałowski
Zakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie (Poland)
Abstrakt
Celem poznania zdolności kombinacyjnej potencjału plonowania i odporności na mączniaka wykonano ocenę statystyczno-genetyczną linii F4 jęczmienia jarego browarnego na podstawie 5-letnich doświadczeń polowych. Analizowano pod względem potencjału plonowania ok. 1000 odmian i rodów oraz 667 rodów ze względu na odporność na mączniaka. Badane pod względem plonu odmiany i rody otrzymano ze skrzyżowania 27 testerów z 124 odmianami. Pod względem odporności na mączniaka badano 667 rodów i odmian, które uzyskano ze skrzyżowania 18 testerów z 80 odmianami i rodami. Analizę wariancji przeprowadzono w układzie hierarchicznym. Średnie kwadraty dla lat, testerów, odmian, kombinacji i odmian były wysoce istotne dla plonu i mączniaka. Analiza wariancji wykazała, że istnieje grupa testerów dobrze przekazujących potencjał plonowania na swoje potomstwo. Były to testery Krystal, STH 126, Rubin, Ilka, Dorina, Candice, Grosso, Gimpel i Lotus. Natomiast odporność na mączniaka przekazywały na potomstwo testery Krystal, Grosso i Rubin. One to są najwartościowszymi testerami, ponieważ przekazują na potomstwo dwie korzystne cechy równocześnie.
Słowa kluczowe:
analiza wariancji, jęczmień jary, odporność na mączniaka, plon, zdolność kombinacyjnaBibliografia
Adamski T. 1993. Wykorzystanie linii podwojonych haploidów w analizie statystyczno-genetycznej cech ilościowych. Instytut Genetyki Roślin PAN w Poznaniu, seria Rozprawy i Monografie 2: 1 — 60.
Google Scholar
Asher M. J. C., Thomas W. T. B. 1983. The expression of partial resistance to Erysiphe graminis in spring barley. Plant Pathology 33: 123 — 130.
DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-3059.1984.tb00595.x
Google Scholar
Backes G., Grauer A., Forogdhi-Wehr B., Fischbeck G., Wenzel G., Jahoor A. 1995. Localization of quantitative trait loci (QTL) for agronomic important characters by use of RFLP map in barley (Hordeum vulgare). Theor. Appl. Genet. 90: 294 — 302.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00222217
Google Scholar
Balkema-Boomstra A. G., Masterbroek H. D. 1993. Diallel analysis of partial resistance to powdery mildew caused by Erysiphe graminis f. sp. hordei in spring barley (Hordeum vulgare). Euphytica 65: 15 — 21.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00022195
Google Scholar
Barma U. M., Chalmres K. J., Thomas W. T. B., Hackett C. A., Lea V., Jack P., Forster B. P., Vangh R., Powell W. 1993. Molecular mapping of genes determine height, time to heading and growth habit in barley (Hordeum vulgare). Genome 36: 1080 — 1087.
DOI: https://doi.org/10.1139/g93-143
Google Scholar
Fejer S. A., Fedak G. 1983. Genetic analysis of hybrids between three two rowed barley cultivars and various new. Introductions grown in Canada. Crereal Res. Commun. 11: 253 — 258.
Google Scholar
Fiedulova N. M., Sazanova L. N. 1981. Nasledovanie osnownych koliczestwiennych priznakov jarogo jaczmienia w sistemie topkrosnych skreszczywanij. Cytol. i Genet. 15/2: 61 — 66.
Google Scholar
Grzywa M., Węgrzyn S., Kłodnicka M. 2000. Wartość kombinacyjna odmian i rodów jęczmienia jarego dla wybranych cech. Biul. IHAR 216: 173 — 185.
Google Scholar
Hayes P. M., Blake T., Chen T. H. H., Tragoonzung S., Chen F., Pan A., Lin B. 1993 a. Quantitative trait loci on barley (Hordeum vulgare L.) chromosome 7 associated with components of winter-hardiness. Genome 36: 66 — 71.
DOI: https://doi.org/10.1139/g93-009
Google Scholar
Hayes P. M., Lin B. H., Knapp S. J., Chen F., Jones B., Blake T., Franckowiak J., Rasmusson D., Somells M., Ulrich S. E., Wesenberg D., Kleinhofs A. 1993 b. Quantitative trait locus effects and environmental interaction in a sample of North American barley germ plasm. Theor. Appl. Genet. 87: 392 — 401.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF01184929
Google Scholar
Heun M. 1987. Combining ability and heterosis for quantitative powdery mildew resistance in barley. Plant Breeding 99: 234-238.
DOI: https://doi.org/10.1111/j.1439-0523.1987.tb01177.x
Google Scholar
Jensen J. 1989. Estimation of recombination parameters between a quantitative trait locus (QTL ) and two marker gene loci. Theor. Appl. Genet. 78: 613 — 618.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00262554
Google Scholar
Kaczmarek Z., Surma M., Adamski T. 1984. Ważniejsze parametry genetyczne — ich interpretacja i sposoby wyznaczania. Listy Biometryczne 21: 13 — 20.
Google Scholar
Kjaer B., Haar V., Jensen J. 1991. Associations between 23 quantitative traits and 10 genetic markers in a barley cross. Plant Breeding 106: 261 — 274.
DOI: https://doi.org/10.1111/j.1439-0523.1991.tb00511.x
Google Scholar
Kudła M. M., Kudła M. 1995. Genetyczne możliwości wzrostu plonowania jęczmienia jarego. Biul IHAR 198: 35 — 44.
Google Scholar
Laurie D. A., Pratchett N., Bezaut J. H., Snape J. W. 1995. RFLP mapping of five major genes and eight quantitative trait loci controlling flower time in winter × spring barley (Hordeum vulgare L.) cross. Genome 38: 575 — 585.
DOI: https://doi.org/10.1139/g95-074
Google Scholar
Mather D. E., Tinker N. A., Laberge D. E., Edney M., Jones B. L., Rossnagel B. G., Legge W. G., Briggs K. G., Irvine R. B., Falk D. E., Kasha K. J. 1997. Regions of the genome effect grain and malt quality in North American two-row barley cross. Crop Sci. 37: 544 — 554.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1997.0011183X003700020039x
Google Scholar
Surma M., Adamski T., Kaczmarek Z. 1984. The use of doubled haploid lines for estimation of genetic parameters. Genet. Pol. 25: 27 — 32.
Google Scholar
Śmiałowski T., Węgrzyn S., Nita Z. 1999. Zdolność kombinacyjna rodów i odmian owsa na podstawie oceny kilku cech. Część I. Owies białoziarnisty (Avena sativa L. var. aristata). Biul. IHAR 210: 53 — 59.
Google Scholar
Śmiałowski T., Węgrzyn S., Nita Z. 2000. Combining ability of parental forms on the based of some traits of oats the naked grains oat (Avena sativa L. var nuda). Plant Breeding and Seed Science 44/1: 63 — 72.
Google Scholar
Thomas W. T. B., Powell W., Swantson J. S. 1991. The effects of major genes on quantitative varying characters in barley. The G Pert and dense loci and quality characters. Heredity 66: 381 — 389.
DOI: https://doi.org/10.1038/hdy.1991.48
Google Scholar
Thomas W. T. B., Powell W., Wangh R., Chalmers K. J., Barne U. M., Jack P., Lea U., Forster B. P., Swanston J. S., Ellis R. P., Hanson P. R., Lauce R. C. M. 1995. Detection of quantitative trait loci for agronomic, yield, grain and disease characters in spring barley (Hordeum vulgare L.). Theor. Appl. Genet. 91: 1037 — 1047.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00223917
Google Scholar
Tinker N. A., Mather D. E., Rossnagel B. G., Kasha K. J., Kleinhofs A., Hayes P. M., Falk D. E., Ferguson T., Slurgar L. P., Legge W. G., Irvine R. B., Choo T. M., Briggs K. G., Ulrich S. E., Franckowiak J., Blake T. K., Graf R. J., Dofing S. M., Saghai Maroof M. A., Sedes G. J., Hoffman D., Dahleen L. S., Kilian A., Chen F., Biyashev R. M., Kudrna D. A., Steffenson B. J. 1996. Region of the genome that affect agronomic performance in two-row barley. Crop Sci. 36: 1053 — 1062.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1996.0011183X003600040040x
Google Scholar
Węgrzyn S., Grzywa M., Kłodnicka M. 2000. Model niezrównoważonego układu hierarchicznego w badaniu zdolności kombinacyjnej jęczmienia jarego. Biul. IHAR 215: 129 — 139.
Google Scholar
Węgrzyn S., Nalepa S., Pochaba L. 1979. Ogólna i swoista wartość kombinacyjna dla plonu i jego komponentów u pszenicy ozimej. Hod. Rośl Aklim. 23: 61 — 72.
Google Scholar
Węgrzyn S., Pochaba L., Cygankiewicz A., Witkowski E. 1993. Zdolność kombinacyjna form rodzicielskich na podstawie oceny kilku cech rodów hodowlanych pszenicy ozimej. Biul. IHAR 187: 19 — 28.
Google Scholar
Węgrzyn S., Pochaba L., Choma K. 1996. Zdolność kombinacyjna form rodzicielskich na podstawie oceny kilku cech rodów hodowlanych pszenicy ozimej. Biul. IHAR 200: 277— 287.
Google Scholar
Autorzy
Stanisław Węgrzyns.wegrzyn@ihar.edu.pl
Zakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie Poland
Autorzy
Marek GrzywaZakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie Poland
Autorzy
Tadeusz ŚmiałowskiZakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie Poland
Statystyki
Abstract views: 20PDF downloads: 6
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Stanisław Węgrzyn, Marek Grzywa, Tadeusz Śmiałowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Z chwilą przekazania artykułu, Autorzy udzielają Wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z artykułu przez czas nieokreślony na terytorium całego świata na następujących polach eksploatacji:
- Wytwarzanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artykułu, w tym techniką drukarską oraz techniką cyfrową.
- Wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy artykułu.
- Publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie artykułu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.
- Włączenie artykułu w skład utworu zbiorowego.
- Wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej do Internetu, lub innej sieci.
- Rozpowszechnianie artykułu w postaci elektronicznej w internecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie.
- Udostępnianie artykułu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu.
Autorzy poprzez przesłanie wniosku o publikację:
- Wyrażają zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie,
- Wyrażają zgodę na nadanie publikacji DOI (Digital Object Identifier),
- Zobowiązują się do przestrzegania kodeksu etycznego wydawnictwa zgodnego z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (ang. Committee on Publication Ethics), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
- Wyrażają zgodę na udostępniane artykułu w formie elektronicznej na mocy licencji CC BY-SA 4.0, w otwartym dostępie (open access),
- Wyrażają zgodę na wysyłanie metadanych artykułu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.
Inne teksty tego samego autora
- Joanna Ukalska, Krzysztof Ukalski, Tadeusz Śmiałowski, Wiesław Mądry, Badanie zmienności i współzależności cech użytkowych w kolekcji roboczej pszenicy ozimej (Triticum aestivum L.) za pomocą metod wielowymiarowych. Część II. Analiza składowych głównych na podstawie macierzy korelacji fenotypowych i genotypowych , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 249 (2008): Wydanie regularne
- Krzysztof Ukalski, Joanna Ukalska, Tadeusz Śmiałowski, Wiesław Mądry, Badanie zmienności i współzależności cech użytkowych w kolekcji roboczej pszenicy ozimej (Triticum aestivum L.) za pomocą metod wielowymiarowych. Część I. Korelacje fenotypowe i genotypowe , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 249 (2008): Wydanie regularne
- Marcin Studnicki, Wiesław Mądry, Tadeusz Śmiałowski, Wielocechowa analiza różnorodności fenotypowej w kolekcji roboczej pszenicy jarej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 252 (2009): Wydanie regularne
- Tadeusz Śmiałowski, Stanisław Węgrzyn, Maria Stachowicz, Analiza zmienności i korelacji ważnych cech technologicznych rodów i odmian pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 249 (2008): Wydanie regularne
- Tadeusz Drzazga, Paweł Krajewski, Tadeusz Śmiałowski, Ewa Śmiałek, Ocena odmian pszenicy ozimej pod względem tolerancji na suszę , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 260/261 (2011): Wydanie regularne
- Tadeusz Śmiałowski, Anna Cieplicka, Dariusz R. Mańkowski, Jedno i wielozmienna charakterystyka rodów jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.) wyhodowanych w HR Smolice i badanych w zespołowych doświadczeniach hodowlanych w roku 2016 , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 282 (2017): Wydanie regularne
- Marcin Studnicki, Wiesław Mądry, Tadeusz Śmiałowski, Porównanie efektywności metod statystycznych tworzenia kolekcji podstawowej na przykładzie pszenicy jarej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 252 (2009): Wydanie regularne
- Krzysztof Ukalski, Tadeusz Śmiałowski, Wielocechowa analiza wyników doświadczeń wstępnych z żytem ozimym , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 260/261 (2011): Wydanie regularne
- Tadeusz Śmiałowski, Maria Bogacka, Zygmunt Nita, Edward Witkowski, Wykorzystanie wieloczynnikowej analizy wariancji do oceny przezimowania wybranych rodów pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 259 (2011): Wydanie regularne
- Edward Witkowski, Krystyna Witkowska, Urszula Woźna-Pawlak, Krzysztof Rubrycki, Przemysław Matysik, Maria Bogacka, Helena Bielerzewska, Marcin Konieczny, Małgorzata Łagodzka-Gola, Tadeusz Drzazga, Tadeusz Śmiałowski, Przydatność badań mrozoodporności w przewidywaniu zimotrwałości odmian pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 268 (2013): Wydanie regularne
