Przydatność punktów doświadczalnych do oceny materiałów hodowlanych żyta ozimego
Tadeusz Śmiałowski
zhsmialo@cyf-kr.edu.plZakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie (Poland)
Stanisław Węgrzyn
Zakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie (Poland)
Abstrakt
Na podstawie wyników plonowania rodów, odmian i mieszańców żyta ozimego w zespołowych doświadczeniach wstępnych, przeprowadzonych w siedmiu miejscowościach w latach 1992–2000, wykonano analizę przydatności poszczególnych miejscowości do oceny plenności materiałów hodowlanych. W tym celu wykorzystano wskaźnik (wj) opracowany w Zakładzie Roślin Zbożowych IHAR w Krakowie. Wskaźnik (wj), który może przyjmować wartości od 0 do 1 wskazuje na poziom interakcji genotypowo-środowiskowej. Jeśli wartość wskaźnika zbliża się do 0 to poziom interakcji badanych genotypów ze środowiskiem jest najwyższy, a zatem miejscowość jest najkorzystniejsza dla oceny plenności. Jeśli wskaźnik (wj) przybiera dla miejscowości wartość 1 interakcja jest najmniej korzystna, ponieważ miejscowość ta ukrywa interakcję genotypowo-środowiskową, a zatem nie ujawnia zróżnicowania plenności badanych genotypów. Na tej podstawie uszeregowano miejscowości według ich przydatności do oceny plenności rodów żyta ozimego. Najniższym wskaźnikiem (wj) charakteryzowały się Smolice (0,72), najwyższym Dańków (0,81). Różnice pomiędzy wskaźnikiem pierwszej miejscowości a ostatniej okazały się nieduże, wyniosły 12%. Następnie obliczono współczynniki korelacji plonu pojedynczej miejscowości ze średnim plonem z wszystkich miejscowości, potem kolejno dodawano plon drugiej miejscowości i średni plon z obu korelowano ze średnim plonem z wszystkich miejscowości itd., wykorzystując korelacje zwykłe Pearsona i kolejności Spearmana. Na tej podstawie obliczono współczynniki determinacji według wzoru r2j = 100*rp * rs. Pozwoliły one uszeregować miejscowości według zróżnicowania badanych genotypów. W największym stopniu zmienność badanych genotypów wyjaśniały Smolice (47%), następnie Radzików (20%) oraz Wierzenica (16%). Pozostałe 4 miejscowości; Sobiejuchy, Laski, Choryń, Dańków dodawały przeciętnie po 5% informacji.
Słowa kluczowe:
punkty doświadczalne, żyto ozimeBibliografia
Altin G. N., Frey K. J. 1989. Predicting the relative effectiveness of direct versus indirect selection for oats yield in tree types of stress environments. Euphytica, 44: 137 — 142.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00022608
Google Scholar
Braun H. J., Pfeiffer W. H., Pollmer W. G. 1992. Environments for selecting widely adapted spring wheat. Crop.Sci. 32: 1420 — 1427.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1992.0011183X003200060022x
Google Scholar
Campbell L. G., Lafever H.N. 1980. Effects of locations and years upon relative yields in the soft red winter wheat region. Crop Sci. 20: 23 — 28.
DOI: https://doi.org/10.2135/cropsci1980.0011183X002000010007x
Google Scholar
Ceccarelli S., Grando S., Impiglia A. 1998. Choise of selection strategy in breeding barley for stress environments. Euphytica, 103: 301 — 318.
DOI: https://doi.org/10.1023/A:1018647001429
Google Scholar
Drzazga T., Krajewski P., Pietrzykowski R. 1997. Stabilność i intensywność rodów pszenicy jarej w seriach doświadczeń genetycznych i hodowlanych. Hodowla Roślin. Materiały z 1 Krajowej Konferencji: 175 — 179.
Google Scholar
Krajewski P., Drzazga T. 1999. Interakcja rodów pszenicy jarej ze środowiskiem na podstawie doświadczeń hodowlanych przeprowadzonych w latach 1981–1998. Biul. IHAR 211: 23 — 29.
Google Scholar
Pederson D. G., Rathjen A. J. 1981. Choosing trial sites to maximize selection response for grain yield in spring wheat. Aust. Agric. Res. 32: 411 — 424.
DOI: https://doi.org/10.1071/AR9810411
Google Scholar
Simmonds N. W. 1991. Selection for local adaptation in plant breeding programme. Theor. Appl. Genet. 82: 363 — 367.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF02190624
Google Scholar
Singh M., Cecarelli S., Hamblin J. 1993. Estimation of heritability from varieties trials data. Theor. Appl. Genet. 86: 437 — 441.
DOI: https://doi.org/10.1007/BF00838558
Google Scholar
Węgrzyn S. 1999. Wybór miejscowości do oceny plonowania rodów pszenicy ozimej. Biul. IHAR. 211: 5 — 11.
Google Scholar
Autorzy
Tadeusz Śmiałowskizhsmialo@cyf-kr.edu.pl
Zakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie Poland
Autorzy
Stanisław WęgrzynZakład Roślin Zbożowych, Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Krakowie Poland
Statystyki
Abstract views: 29PDF downloads: 7
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Tadeusz Śmiałowski, Stanisław Węgrzyn
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Z chwilą przekazania artykułu, Autorzy udzielają Wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z artykułu przez czas nieokreślony na terytorium całego świata na następujących polach eksploatacji:
- Wytwarzanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artykułu, w tym techniką drukarską oraz techniką cyfrową.
- Wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy artykułu.
- Publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie artykułu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.
- Włączenie artykułu w skład utworu zbiorowego.
- Wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej do Internetu, lub innej sieci.
- Rozpowszechnianie artykułu w postaci elektronicznej w internecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie.
- Udostępnianie artykułu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu.
Autorzy poprzez przesłanie wniosku o publikację:
- Wyrażają zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie,
- Wyrażają zgodę na nadanie publikacji DOI (Digital Object Identifier),
- Zobowiązują się do przestrzegania kodeksu etycznego wydawnictwa zgodnego z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (ang. Committee on Publication Ethics), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
- Wyrażają zgodę na udostępniane artykułu w formie elektronicznej na mocy licencji CC BY-SA 4.0, w otwartym dostępie (open access),
- Wyrażają zgodę na wysyłanie metadanych artykułu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.
Inne teksty tego samego autora
- Joanna Ukalska, Krzysztof Ukalski, Tadeusz Śmiałowski, Wiesław Mądry, Badanie zmienności i współzależności cech użytkowych w kolekcji roboczej pszenicy ozimej (Triticum aestivum L.) za pomocą metod wielowymiarowych. Część II. Analiza składowych głównych na podstawie macierzy korelacji fenotypowych i genotypowych , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 249 (2008): Wydanie regularne
- Krzysztof Ukalski, Joanna Ukalska, Tadeusz Śmiałowski, Wiesław Mądry, Badanie zmienności i współzależności cech użytkowych w kolekcji roboczej pszenicy ozimej (Triticum aestivum L.) za pomocą metod wielowymiarowych. Część I. Korelacje fenotypowe i genotypowe , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 249 (2008): Wydanie regularne
- Marcin Studnicki, Wiesław Mądry, Tadeusz Śmiałowski, Wielocechowa analiza różnorodności fenotypowej w kolekcji roboczej pszenicy jarej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 252 (2009): Wydanie regularne
- Tadeusz Śmiałowski, Stanisław Węgrzyn, Maria Stachowicz, Analiza zmienności i korelacji ważnych cech technologicznych rodów i odmian pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 249 (2008): Wydanie regularne
- Tadeusz Drzazga, Paweł Krajewski, Tadeusz Śmiałowski, Ewa Śmiałek, Ocena odmian pszenicy ozimej pod względem tolerancji na suszę , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 260/261 (2011): Wydanie regularne
- Tadeusz Śmiałowski, Anna Cieplicka, Dariusz R. Mańkowski, Jedno i wielozmienna charakterystyka rodów jęczmienia jarego (Hordeum vulgare L.) wyhodowanych w HR Smolice i badanych w zespołowych doświadczeniach hodowlanych w roku 2016 , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 282 (2017): Wydanie regularne
- Marcin Studnicki, Wiesław Mądry, Tadeusz Śmiałowski, Porównanie efektywności metod statystycznych tworzenia kolekcji podstawowej na przykładzie pszenicy jarej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 252 (2009): Wydanie regularne
- Krzysztof Ukalski, Tadeusz Śmiałowski, Wielocechowa analiza wyników doświadczeń wstępnych z żytem ozimym , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 260/261 (2011): Wydanie regularne
- Tadeusz Śmiałowski, Maria Bogacka, Zygmunt Nita, Edward Witkowski, Wykorzystanie wieloczynnikowej analizy wariancji do oceny przezimowania wybranych rodów pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 259 (2011): Wydanie regularne
- Edward Witkowski, Krystyna Witkowska, Urszula Woźna-Pawlak, Krzysztof Rubrycki, Przemysław Matysik, Maria Bogacka, Helena Bielerzewska, Marcin Konieczny, Małgorzata Łagodzka-Gola, Tadeusz Drzazga, Tadeusz Śmiałowski, Przydatność badań mrozoodporności w przewidywaniu zimotrwałości odmian pszenicy ozimej , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 268 (2013): Wydanie regularne
