Wyzwania w uprawie i hodowli wybranych gatunków traw z rodzaju kostrzewa w kontekście zmian klimatu w Polsce
Gabriela Skowron
g.skowron@ihar.edu.plInstytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy; Zakład Bioenergetyki, Analiz Jakości i Nasiennictwa (Poland)
Abstrakt
Zmiany klimatu obserwowane w Polsce, obejmujące wzrost temperatury, wydłużanie sezonu wegetacyjnego, większą zmienność rozkładu opadów oraz częstsze występowanie susz i ekstremów pogodowych, zwiększają znaczenie gatunków traw o wysokiej trwałości i zdolności adaptacyjnych. W pracy dokonano przeglądu informacji dotyczących genetyki i hodowli, zastosowania praktycznego, agrotechniki oraz reakcji kostrzew na zmieniające się warunki środowiskowe. Analizą objęto 163 pozycji bibliograficznych, obejmujących przede wszystkim dorobek polskich ośrodków badawczych, uzupełniony najnowszą literaturą zagraniczną, raportami klimatycznymi i dokumentami COBORU. Szczególną uwagę poświęcono kostrzewie łąkowej (Festuca pratensis Huds.), czerwonej (F. rubra L.) i trzcinowej (F. arundinacea Schreb.). Omówiono znaczenie zmienności ekotypowej i odmianowej, mieszańców Lolium × Festuca, poliploidyzacji oraz współczesnych metod genomowych. Przedstawiono także zależność produktywności od stanowiska, nawożenia, sposobu użytkowania i dostępności wody oraz zróżnicowane zastosowania kostrzew w produkcji pasz, nasion, muraw, rekultywacji i wykorzystaniu biomasy. Wyniki badań fizjologicznych i molekularnych wskazują, że tolerancja na stresy abiotyczne jest cechą wieloczynnikową, zależną od gatunku i genotypu, a szczególnego znaczenia nabierają mechanizmy związane z gospodarką wodną, fotosyntezą, systemem korzeniowym, ochroną antyoksydacyjną i aklimatyzacją termiczną. Zmienny klimat zwiększa potrzebę hodowli materiałów łączących stabilną produktywność, trwałość i zdolność do regeneracji w warunkach współwystępowania kilku stresorów.
Słowa kluczowe:
agrotechnika, fenologia, Festuca, hodowla roślin, susza, tolerancja stresów abiotycznych, użytki zielone, zmiany klimatuBibliografia
Atlas roślin.pl (2024). - Festuca (kostrzewa). https://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Festuca.htm – data dostępu 22.08.2026.
Google Scholar
Augustyniak A., Perlikowski D., Rapacz M., Kościelniak J., Kosmala A. (2018). Insight into cellular proteome of Lolium multiflorum/Festuca arundinacea introgression forms to decipher crucial mechanisms of cold acclimation in forage grasses. Plant Science, 272, 22–31. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2018.04.002
Google Scholar
Augustyniak A., Pawłowicz I., Lechowicz K., Izbiańska-Jankowska K., Arasimowicz-Jelonek M., Rapacz M., Perlikowski D., Kosmala A. (2020). Freezing tolerance of Lolium multiflorum/Festuca arundinacea introgression forms is associated with the high activity of antioxidant system and adjustment of photosynthetic activity under cold acclimation. International Journal of Molecular Sciences, 21(16), 5899. https://doi.org/10.3390/ijms21165899
Google Scholar
Bellini E., Moriondo M., Dibari C., Leolini L., Staglianò N., Stendardi L., Filippa G., Galvagno M., Argenti G. (2023). Impacts of climate change on European grassland phenology: A 20-year analysis of MODIS satellite data. Remote Sensing, 15(1), 218. https://doi.org/10.3390/rs15010218
Google Scholar
Boller B., Kopecký D. (2020). Triploid forage grass hybrids Festuca apennina × Festuca pratensis display extraordinary heterosis for yield characteristics. Euphytica, 216, 143. https://doi.org/10.1007/s10681-020-02680-0
Google Scholar
Borawska-Jarmułowicz B., Mastalerczuk G., Janicka M. (2016). Ocena cech biologicznych oraz plonowania wybranych odmian Dactylis glomerata, Festuca pratensis i Phleum pratense w siewach czystych i mieszankach. Łąkarstwo w Polsce, 19, 35–50.
Google Scholar
Cheng, A., Mohd Hanafiah, N., Harikrishna, J. A., Eem, L. P., Baisakh, N., & Mispan, M. S. (2022). A reappraisal of polyploidy events in grasses (Poaceae) in a rapidly changing world. Biology, 11(5), 636. https://doi.org/10.3390/biology11050636
Google Scholar
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych. (2024). Lista opisowa odmian roślin rolniczych 2024. Bobowate, soja, wiechlinowate i inne pastewne. COBORU https://coboru.gov.pl/Publikacje_COBORU/Listy_opisowe/LOO_bobowate_soja_wiechlinowate_2024.pdf?utm - data dostępu 22.08.2026.
Google Scholar
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych. (2025). Lista opisowa odmian roślin rolniczych 2025. Bobowate, soja, wiechlinowate i inne pastewne. COBORU. https://coboru.gov.pl/Publikacje_COBORU/Listy_opisowe/LOO_Bobowate_2025.pdf?utm – data dostępu 27.08.2026.
Google Scholar
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych. (2026). Gatunki, których odmiany wpisane są do Krajowego Rejestru (KR). (https://coboru.gov.pl/pl/kr/kr_gat) data dostępu 22.08.2026.
Google Scholar
Chandregowda M., H., Tjoelker M. G., Power S. A., Pendall E. (2022) Drought and warming alter gross primary production allocation and reduce productivity in a widespread pasture grass. Plant, Cell & Environment, 45, 2271–2291. https://doi.org/10.1111/pce.14334
Google Scholar
Chandregowda M., Tjoelker M. G. Pendall E., Zhang H., Churchill A. C., Power S. A. (2023) Belowground carbon allocation, root trait plasticity, and productivity during drought and warming in a pasture grass, Journal of Experimental Botany, 74(6) 2127–2145. https://doi.org/10.1093/jxb/erad021
Google Scholar
Czyż H., Kitczak T., Stelmaszyk A. (2012). Utility of Festuca pratensis and Trifolium pratense for sowing of meadow sward on organic soil. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis, Agricultura, Alimentaria, Piscaria et Zootechnica, 300(24) 33–42.
Google Scholar
Danielewicz D., Surma-Ślusarska B., Żurek G., Martyniak D. (2015a). Selected grass plants as biomass fuels and raw materials for papermaking. Part I. Calorific value and chemical composition. BioResources, 10(4), 8539–8551.
Google Scholar
Danielewicz D., Surma-Ślusarska B., Żurek G., Martyniak D., Kmiotek M., Rybka K. (2015b). Selected grass plants as biomass fuels and raw materials for papermaking. Part II. Pulp and paper properties. BioResources, 10(4), 8552–8564.
Google Scholar
Domański, P. J. (2004). Ocena plonowania odmian Festuca pratensis i Festuca rubra przy różnej częstotliwości koszenia. Łąkarstwo w Polsce, 7, 87-94.
Google Scholar
Domański P.J, Kryszak A. (2004) The value of foreign cultivars of Festuca pratensis Huds. in Polish conditions. In Land use systems in grassland dominated regions: Proceedings of the 20th General Meeting of the European Grassland Federation, str. 419–421.
Google Scholar
Falkowski M. (1970). Trwałość użytków zielonych w zależności od warunków przyrodniczych i gospodarczych. W: M. Falkowski (red.), Łąkarstwo (str. 24–44). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne.
Google Scholar
Falkowski M. (Red.) (1982). Trawy polskie. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, str.221-257.
Google Scholar
Filipek J. i Kasperczyk M. (1982). Wpływ poziomu nawożenia mineralnego i częstotliwości koszenia na występowanie i skład chemiczny kostrzewy łąkowej (Festuca pratensis L.) i wiechliny łąkowej. Zeszyty Naukowe Akademii Rolniczej im. H. Kołłątaja w Krakowie. Rolnictwo, 173, 89–103.
Google Scholar
Gabryszuk M., Barszczewski J., Wróbel B. (2021). Characteristics of grasslands and their use in Poland. Journal of Water and Land Development, 51, 243–249. https://doi.org/10.24425/jwld.2021.139035
Google Scholar
Gadaleta A., Soriano J. M. (2023). New breeding technologies in grasses. International Journal of Molecular Sciences, 24(8), 7295.
Google Scholar
Goliński P. (2000). Czynniki determinujące plonowanie plantacji nasiennych Festuca rubra. Łąkarstwo w Polsce, 3, 31-41.
Google Scholar
Goliński P. (2008). Aktualne trendy w technologiach produkcji roślinnych surowców paszowych. Pamiętnik Puławski, 147, 67–82.
Google Scholar
Goliński P., Czerwiński M., Golińska B. (2015). Effect of climate change in 50-years period on grassland productivity in central Poland. W: A. K. Roy i in. (red.), Sustainable Use of Grassland Resources for Forage Production, Biodiversity and Environmental Protection. Extended Abstracts of the 23rd International Grassland Congress, New Delhi (Abstract ID 286).
Google Scholar
Goliński P., Czerwiński M., Jørgensen M., Mølmann J. A. B., Golińska B., Taff, G. (2018). Relationship between climate trends and grassland yield across contrasting European locations. Open Life Sciences, 13(1), 589–598. https://doi.org/10.1515/biol-2018-0070
Google Scholar
Golińska B. (2013). Reakcja wybranych genotypów Festuca rubra i Festuca ovina na ekstensywne użytkowanie trawnikowe. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, str.5–16; 101–111.
Google Scholar
Golińska B., Czerwiński M., Goliński P., Blecharczyk A., Sawińska, Z. (2016a). Wpływ zmian klimatycznych na produkcyjność łąk świeżych na tle ich zróżnicowanego nawożenia. Fragmenta Agronomica, 33(4), 18–28.
Google Scholar
Golińska B., Czerwiński M., Goliński P. (2016b). Produkcyjność użytków zielonych w Wielkopolsce w aspekcie zmian warunków pogodowych w ostatnim 30-leciu. Łąkarstwo w Polsce, 19, 95–107.
Google Scholar
Gołębiak B., Gąsior E. (2001). Przydatność kostrzewy trzcinowej, kostrzewy Brauna, tymotki łąkowej oraz życicy trwałej na zakażenie przez grzyby z rodzaju Fusarium. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 474, 193–196.
Google Scholar
Góral S., Góral M. (1987). Trawy w uprawie polowej (wyd. 2). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. str.1-127.
Google Scholar
Górna J., Perlikowski D., Alseekh S., Rapacz M., Fernie A. R., Wójcik-Jagła M., Kosmala A. (2026). Remodeling of leaf lipidome during cold acclimation, de-acclimation, and re-acclimation influences frost tolerance of Festuca arundinacea. Plant and Cell Physiology. https://doi.org/10.1093/pcp/pcag073
Google Scholar
Grabowski K., Grzegorczyk S., Kwietniewski H. (2006). Przydatność 10 mieszanek traw do obsiewu boisk sportowych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu. Rolnictwo, 545, 93–102.
Google Scholar
Grace J., Russell G. (1977). The effect of wind on grasses: III. Influence of continuous drought or wind on anatomy and water relations in Festuca arundinacea Schreb. Journal of Experimental Botany, 28(2), 268–278. https://doi.org/10.1093/jxb/28.2.268
Google Scholar
Grace J., Russell G. (1978). The effect of wind on grasses: V. Leaf extension, diffusive conductance and photosynthesis in the wind tunnel. Journal of Experimental Botany, 29(5), 1249–1258. https://doi.org/10.1093/jxb/29.5.1249
Google Scholar
Grynia M., Kryszak A. (1993). Zróżnicowanie cech biologicznych wybranych ekotypów Festuca arundinacea Schreb. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 188, 113–122.
Google Scholar
Grzyb S. (1988). Mieszanki na łąki i pastwiska trwałe (wyd. 2). Falenty: Instytut Melioracji i Użytków Zielonych, Materiały Instruktażowe nr 53, 11–14.
Google Scholar
Grzyb S., Sapek, A. (1983). Zawartość składników mineralnych w roślinach łąkowych. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 276, 65–71.
Google Scholar
Hadam A. i Karaczun Z. (2011). Wpływ zasolenia na wzrost i rozwój traw gazonowych utrzymywanych w podłożu z dodatkiem hydrożelu. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 259, 113–120. https://doi.org/10.37317/biul-2011-0061
Google Scholar
Hamar-Farkas D., Kisvarga S., Ördögh M., Orlóci L., Honfi P., Kohut I. (2024). Comparison of Festuca glauca 'Uchte' and Festuca amethystina 'Walberla' varieties in a simulated extensive roof garden environment. Plants, 13(16), 2216. https://doi.org/10.3390/plants13162216
Google Scholar
Harkot W., Czarnecki Z. (2000). Intensywnosc odrastania polskich odmian traw gazonowych na glebie mineralnej o zniszczonej mechanicznie wierzchniej warstwie. Łąkarstwo w Polsce, 3, 59-64.
Google Scholar
Henschke M. (2013). Znaczenie traw ozdobnych i ich wykorzystanie w terenach zieleni. Szkółkarstwo, 6, 34–38.
Google Scholar
Henschke, M. (2014). Trawy ozdobne w miastach. Poradnik architekta krajobrazu. Wydawnictwo Plantpress.
Google Scholar
Hu T, Liu S-Q, Amombo E, Fu J-M (2015) Stress memory induced rearrangements of HSP transcription, photosystem II photochemistry and metabolism of tall fescue (Festuca arundinacea Schreb.) in response to high-temperature stress. Front. Plant Sci. 6:403. https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2015.00403/full – data dostępu 07.09.2026.
Google Scholar
Huyghe C., De Vliegher A., Goliński P. (2014). European grasslands overview: Temperate region. Grassland Science in Europe, 19, 29–40.
Google Scholar
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_FullReport.pdf – data dostępu 06.09.2026.
Google Scholar
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2022). Climate change 2022: Impacts, adaptation and vulnerability. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_FullReport.pdf – data dostępu 06.09.2026.
Google Scholar
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2023). Climate change 2023: Synthesis report. IPCC. https://doi.org/10.59327/IPCC/AR6-9789291691647
Google Scholar
Iwanycki Ahlstrand N., Elvery H. M., Primack R. B. (2023). Grass flowering times determined using herbarium specimens for modeling grass pollen under a warming climate. Science of the Total Environment, 885, 163824. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.163824
Google Scholar
Janicka M., Harkot W. (2004). Biologiczne i fizjologiczne właściwości traw. W: M. Rogalski (red.), Łąkarstwo. Poznań: Wydawnictwo Krupisz, str.52-70.
Google Scholar
Janiszewska D., Żurek G., Martyniak D., Bałęczny W. (2022). Lignocellulosic biomass of C3 and C4 perennial grasses as a valuable feedstock for particleboard manufacture. Materials, 15(18), 6384. https://doi.org/10.3390/ma15186384
Google Scholar
Jankowska-Huflejt H., Domański P. J. (2008). Aktualne i możliwe kierunki wykorzystania trwałych użytków zielonych w Polsce. Woda–Środowisko–Obszary Wiejskie, 8(2b/24), 31–49.
Google Scholar
Jankowski K., Sosnowski J., Jankowska J. (2011a). Effect of hydrogel and different types of fertilizers on the number of turf shoots in lawns created by monocultures of red fescue (Festuca rubra L.) cultivars and its mixtures. Acta Agrobotanica, 64(3), 109–118. https://pdfs.semanticscholar.org/24b9/0ebeeee47a8060f7e904bc5723c71486a9eb.pdf – data dostępu 27.08.2026.
Google Scholar
Jankowski, K., Jankowska, J., Sosnowski, J. (2011b). Rooting properties of lawn grasses established on the basis of red fescue in the aspect of the applied hydrogel. Acta Scientiarum Polonorum. Agricultura, 10(4), 69–78.
Google Scholar
Jokś, W., Nowak, T., Jokś, E., & Zwierzykowski, Z. (1998). Charakterystyka botaniczna i rolnicza polskich odmian Festulolium. W: Materiały Krajowej Konferencji „Festulolium – osiągnięcia i perspektywy”. Poznań, str.6-11.
Google Scholar
Joseph, L. S. K., Cremonese, E., Migliavacca, M., Schaumberger, A., Bahn, M. (2025). Warming, elevated CO₂ and drought in combination amplify shifts in canopy greenness dynamics in managed grassland. Agriculture, Ecosystems & Environment, 378, 109304. https://doi.org/10.1016/j.agee.2024.109304
Google Scholar
Jurczyk, B., Rapacz, M., Budzisz, K., Barcik, W., & Sasal, M. (2012). The effects of cold, light and time of day during low-temperature shift on the expression of CBF6, FpCor14b and LOS2 in Festuca pratensis. Plant Science, 183, 143–148. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2011.08.004
Google Scholar
Jurczyk, B., Rapacz, M., Pociecha, E., Kościelniak, J. (2016). Changes in carbohydrates triggered by low temperature waterlogging modify photosynthetic acclimation to cold in Festuca pratensis. Environmental and Experimental Botany, 122, 60–67. https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2015.09.003
Google Scholar
Kabata-Pendias A., Motowicka-Terelak T., Piotrowska M., Terelak H., Witek, T. (1993). Ocena stopnia zanieczyszczenia gleb i roślin metalami ciężkimi i siarką: Ramowe wytyczne dla rolnictwa. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa. str. 1-20.
Google Scholar
Kachlicka D., Kaczmarek Z., Mejza I., Jokś W., Zwierzykowski Z. (2001). Wielozmienna analiza statystyczna dwuletniego doświadczenia z odmianami Festulolium. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 474, 177–186.
Google Scholar
Kochanowska-Bukowska Z., Łyszczarz, R. (1997). Ocena gospodarcza odmian i rodów Festuca pratensis Huds., Festuca arundinacea Schreb., Festuca rubra L. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 451, 197–204.
Google Scholar
Karaczun Z. M., Obidzińska G., Żarska B. (2015). Rolnictwo w dobie zmian klimatu: Wybrane zagadnienia. Warszawa: Wydawnictwo SGGW, str. 30–51.
Google Scholar
Karczewska, A. (2012). Ochrona gleb i terenów zdegradowanych (wyd. 2 rozszerz.). Wrocław: Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, str.1-390.
Google Scholar
Kasperczyk M., Filipek, J. (1993). Trwałość kostrzewy łąkowej (Festuca pratensis) odmiany Skrzeszowicka w różnych warunkach siedliskowych i pratotechnicznych. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 188, 25–31.
Google Scholar
Kitczak T., Jänicke H., Bury M., Jarnuszewski G. (2023). Intensive meadows on organic soils of temperate climate—Useful value of grass mixtures after the regeneration. Agriculture, 13(6), 1126. https://doi.org/10.3390/agriculture13061126
Google Scholar
Klęczek Cz. (1993). Plonowanie i wartość dwugatunkowych mieszanek odmian kostrzewy łąkowej oraz odmian kostrzewy trzcinowej z koniczyną białą. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 188, 95–100.
Google Scholar
Kosmala A., Bocian A., Rapacz M., Jurczyk B., Zwierzykowski Z. (2009). Identification of leaf proteins differentially accumulated during cold acclimation between Festuca pratensis plants with distinct levels of frost tolerance. Journal of Experimental Botany, 60(12), 3595–3609. https://doi.org/10.1093/jxb/erp205
Google Scholar
Kosmala A., Augustyniak A., Perlikowski D., Pawłowicz I., Zwierzykowski W., Płażek A., Paszkowski, E (2019) Identyfikacja genów związanych z ekspresją zimotrwałości i tolerancji suszy u form introgresywnych Lolium multiflorum/Festuca arundinacea. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 286, 379-382.
Google Scholar
Kosmala A., Perlikowski D., Pawłowicz I., Rapacz M. (2012a). Changes in the chloroplast proteome following water deficit and subsequent watering in a high- and a low-drought-tolerant genotype of Festuca arundinacea. Journal of Experimental Botany, 63, 6161–6172. https://doi.org/10.1093/jxb/ers265
Google Scholar
Kosmala A., Bocian A., Rapacz M., Jurczyk B., Zwierzykowski Z. (2012b). Changes in the chloroplast proteome following water deficit and subsequent watering in a high- and a low-drought-tolerant genotype of Festuca arundinacea. Journal of Experimental Botany, 63(17), 6161–6172. https://doi.org/10.1093/jxb/ers265
Google Scholar
Kostuch R., Nazaruk M. (2003). Trawy – rośliny o możliwościach wszechstronnego użytkowania. Wiadomości Melioracyjne i Łąkarskie, 46(2), 77-80.
Google Scholar
Kopecký D., Loureiro J., Zwierzykowski Z., Ghesquière M., Doležel J. (2006). Genome constitution and evolution in Lolium × Festuca hybrid cultivars (Festulolium). Theoretical and Applied Genetics, 113, 731–742.
Google Scholar
Kozłowski S., Goliński P. (1997). Kostrzewa czerwona trawą pastewną? Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 451, 103–110.
Google Scholar
Kozłowski S., Goliński B., Golińska B. (2000). Pozapaszowa funkcja traw. Łąkarstwo w Polsce, 3, 79–94.
Google Scholar
Kozłowski S., Goliński P., Swędrzyński A. (1998). Trawy w barwnej fotografii i zwięzłym opisie ich cech. Inowrocław: Wydawnictwo Literackie PARNAS, str. 68–71.
Google Scholar
Kozłowski S., Kukułka I. (1991). Ocena jakościowa polskich odmian kostrzewy trzcinowej. Biuletyn Oceny Odmian, 23, 199–213.
Google Scholar
Grynia M., Kryszak A. (1993) Zróżnicowanie cech biologicznych wybranych ekotypów Festuca arundinacea Schreb. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Nr 188/1993 str.113-122
Google Scholar
Kwietniewski H. (2006). Walory użytkowe odmian gazonowych Festuca ovina wysiewanych w siewie czystym i mieszankach na trawnikach ozdobnych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio E, Agricultura, 61, 389–396.
Google Scholar
Laihonen M., Rainio K., Birge T., Saikkonen K, Heleander M., Fuchs B. (2022) Root biomass and cumulative yield increase with mowing height in Festuca pratensis irrespective of Epichloë symbiosis. Sci Rep 12, 21556. https://doi.org/10.1038/s41598-022-25972-y
Google Scholar
Lalak J., Martyniak D., Kasprzycka A., Żurek G., Moroń W., Chmielewska M., Wiącek D., Tys J. (2016). Comparison of selected parameters of biomass and coal. International Agrophysics, 30(4), 475–482 https://doi.org/10.1515/intag-2016-0021
Google Scholar
Lechowicz K, Pawłowicz I, Perlikowski D, Arasimowicz-Jelonek M, Majka J, Augustyniak A, Rapacz M, Kosmala A. (2020a) Two Festuca Species - F. arundinacea and - Differ in the Molecular Response to Drought, While Their Physiological Response Is Similar. International Journal of Molecular Sciences, 21(9):3174. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7246586/ – data dostępu 06.09.2026
Google Scholar
Lechowicz, K., Pawłowicz, I., Perlikowski, D., Arasimowicz-Jelonek, M., Blicharz, S., Skirycz, A., Augustyniak, A., Malinowski, R., Rapacz, M., & Kosmala, A. (2020b). Adjustment of photosynthetic and antioxidant activities to water deficit is crucial in the drought tolerance of Lolium multiflorum/Festuca arundinacea introgression forms. International Journal of Molecular Sciences, 21(16):5639. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32781659/ – data dostępu 06.09.2026.
Google Scholar
Leśniewska-Bocianowska A., Kosmala A., Skibińska M., Zwierzykowski Z. (2001). Zastosowanie genomowej hybrydyzacji in situ w badaniach genetycznych mieszańców oddalonych kompleksu Lolium–Festuca. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 474, 37–46.
Google Scholar
Lipiński J. (1981). Znaczenie kostrzewy trzcinowej w produkcji pasz w uprawie polowej. Biuletyn Oceny Odmian, 9(1–2), 277–284.
Google Scholar
Lutyńska R. (1993). Prace hodowlane i badania nad gatunkami traw z rodzaju Festuca L. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 188, 5–12.
Google Scholar
Łyszczarz R. (2001). Ilościowe i jakościowe parametry oceny wybranych odmian kostrzewy łąkowej, życicy trwałej i Festulolium. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 474, 225–233.
Google Scholar
Majka J., Bzdęga K., Janiak A., Ćwiek-Kupczyńska H., Krajewski P., Książczyk T., Zwierzykowski Z. (2019). Cytogenetic and molecular genotyping in the allotetraploid Festuca pratensis × Lolium perenne hybrids. BMC Genomics, 20, 367. https://doi.org/10.1186/s12864-019-5766-2
Google Scholar
Majtkowska G., Majtkowski W. (2005). Trawy ozdobne. W: Trawy i rośliny motylkowate drobnonasienne. Dodatek specjalny do dwutygodnika „Agro Serwis”. Warszawa: Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, str. 35-60.
Google Scholar
Malisch C. S., Finn J. A., Eriksen J., Loges R., Brophy C., Huguenin-Elie O. (2024). The importance of multi-species grassland leys to enhance ecosystem services in crop rotations. Grass and Forage Science, 79(2), 120–134. https://doi.org/10.1111/gfs.12670
Google Scholar
Martyniak D. (2006). Reakcja odmian Festuca rubra L. na zróżnicowaną gęstość siewu w uprawie na nasiona i na trawniki. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 242, 267–276. https://doi.org/10.37317/biul-2006-0026
Google Scholar
Martyniak D.Martyniak J. (2010). Wykorzystanie form dzikich w hodowli traw oraz możliwości reintrodukcji gatunków marginalnych. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 555, 537-549
Google Scholar
Martyniak D., Martyniak J., Żurek G. (2009). Ochrona i bioróżnorodność obszarów wiejskich a reintrodukcja gatunków traw marginalnych. W: Materiały I Kongresu Nauk Rolniczych. Puławy, str. 225–228.
Google Scholar
Martyniak D., Prończuk S. (2003). Ocena odmian i rodów form kępowych i rozłogowych Festuca rubra L. z zastosowaniem wskaźnika wartości ogólnogospodarczej. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 225, 303–311. https://doi.org/10.37317/biul-2003-0217
Google Scholar
Martyniak D., Prończuk S. (2004). Ocena i stopień wykorzystania kolekcji ekotypów kostrzewy czerwonej w hodowli nowych odmian gazonowych. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 497(2), 449–454.
Google Scholar
Martyniak D., Wiewióra B., Żurek G. (2022). Wpływ bioodpadu z pofermentu biogazowni na plonowanie biomasy oraz skład chemiczny traw wieloletnich. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 297/298, 31–37. https://doi.org/10.37317/biul-2022-0005
Google Scholar
Martyniak J. (2003). Trawy – historia hodowli i nasiennictwa na ziemiach polskich. W: J. Krzymuski (red.), Trawy – historia hodowli i nasiennictwa na ziemiach polskich. Poznań: ProDruk, str. 172–188; 341–360.
Google Scholar
Martyniak J. (2004). Wykorzystanie ekotypów w polskiej hodowli traw w XX wieku. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 497, 709–720.
Google Scholar
Mastalerczuk G., Borawska-Jarmułowicz B. (2021). Physiological and morphometric response of forage grass species and their biomass distribution depending on the term and frequency of water deficiency. Agronomy, 11(12), 2471. https://doi.org/10.3390/agronomy11122471
Google Scholar
Milazzo F., Francksen R. M., Abdalla M., Ravetto Enri S., Zavattaro L., Pittarello M., Hejduk S., Newell-Price P., Schils R. L. M., Smith P., Vanwalleghem T. (2023). An overview of permanent grassland grazing management practices and the impacts on principal soil quality indicators. Agronomy, 13(5), 1366. https://doi.org/10.3390/agronomy13051366
Google Scholar
Murawski M., Grzelak M., Waliszewska B., Knioła A., Czekała W. (2015). Wartość energetyczna i plonowanie łąk ekstensywnie użytkowanych. Fragmenta Agronomica, 32(2), 71–78.
Google Scholar
Olszewska M. (2009). Reakcja odmian kostrzewy łąkowej (Festuca pratensis Huds.) i tymotki łąkowej (Phleum pratense L.) uprawianych na glebie organicznej na niedobór wody. Acta Scientiarum Polonorum. Agricultura, 8(1), 37–46.
Google Scholar
Olszewska M., Grzegorczyk S. (2008). Wymiana gazowa i indeks zielonooeci lioeci Trifolium repens. uprawianej w mieszankach z Festulolium braunii i Lolium perenne w zależności od zróżnicowanego nawożenia azotem. Łąkarstwo w Polsce, 11, str.147-156.
Google Scholar
Paszkiewicz-Jasińska A., Stopa W., Barszczewski J., Gryszkiewicz-Zalega D., Wróbel B. (2025). Nutrient balances and forage productivity in permanent grasslands under different fertilisation regimes in Western Poland conditions. Agronomy, 15(9), 2079. https://doi.org/10.3390/agronomy15092079
Google Scholar
Pawluśkiewicz, B. (2000). Kiełkowanie i początkowy rozwój traw gazonowych w warunkach zasolenia i alkalizacji podłoża. Łąkarstwo w Polsce, 3, 119–128.
Google Scholar
Pawłowicz I., Kosmala A., Rapacz M. (2012). Expression pattern of the psbO gene and its involvement in acclimation of the photosynthetic apparatus during abiotic stresses in Festuca arundinacea and F. pratensis. Acta Physiologiae Plantarum, 34, 1915–1924. https://doi.org/10.1007/s11738-012-0992-0
Google Scholar
Pawłowicz I., Kopeć P., Kosmala A. (2025). The draft genome assembly and annotation of allotetraploid Festuca glaucescens. BMC Plant Biology, 25, 1590. https://doi.org/10.1186/s12870-025-07558-8
Google Scholar
Pawłowicz I., Rapacz M., Perlikowski D., Gondek K., Kosmala A. (2017). Abiotic stresses influence the transcript abundance of PIP and TIP aquaporins in Festuca species. Journal of Applied Genetics, 58, 421–435. (https://doi.org/10.1007/s13353-017-0403-8) – data dostępu 06.09.2026
Google Scholar
Pawłowicz I., Waśkiewicz A., Perlikowski D., Rapacz M., Ratajczak D., Kosmala A. (2018). Remodeling of chloroplast proteome under salinity affects salt tolerance of Festuca arundinacea. Photosynthesis Research, 137(3), 475–492. https://doi.org/10.1007/s11120-018-0527-7
Google Scholar
Perlikowski D., Kierszniowska S., Sawikowska A., Krajewski P., Rapacz M., Eckhardt Ä., Kosmala A. (2016). Remodeling of leaf cellular glycerolipid composition under drought and re-hydration conditions in grasses from the Lolium-Festuca complex. Frontiers in Plant Science, 7, 1027.
Google Scholar
Perlikowski D., Augustyniak A., Masajada K., Skirycz,A., Soja A. M., Michaelis Ä., Wolter G., Kosmala A. (2019). Structural and metabolic alterations in root systems under limited water conditions in forage grasses of Lolium-Festuca complex. Plant Science, 283, 211–223. https://doi.org/10.1016/j.plantsci.2019.02.001
Google Scholar
Perlikowski D., Augustyniak A., Skirycz A., Pawłowicz I., Masajada K., Michaelis Ä., Kosmala A. (2020). Efficient root metabolism improves drought resistance of Festuca arundinacea. Plant and Cell Physiology, 61(3), 492–504. https://doi.org/10.1093/pcp/pcz215
Google Scholar
Perlikowski D., Lechowicz K., Pawłowicz I., Arasimowicz-Jelonek M., Kosmala A. (2022). Scavenging of nitric oxide up-regulates photosynthesis under drought in Festuca arundinacea and F. glaucescens but reduces their drought tolerance. Scientific Reports, 12, 6500. https://doi.org/10.1038/s41598-022-10299-5
Google Scholar
Perlikowski D., Skirycz A., Marczak Ł., Lechowicz K., Augustyniak A., Michaelis Ä., Kosmala A. (2023). Metabolism of crown tissue is crucial for drought tolerance and recovery after stress cessation in Lolium/Festuca forage grasses. Journal of Experimental Botany, 74(1), 396–414. https://doi.org/10.1093/jxb/erac398
Google Scholar
Perlikowski D., Lechowicz K., Blicharz S., Arasimowicz-Jelonek M., Czapiewska A., Pawłowicz I., Kosmala A. (2025). Nitric oxide regulates photosynthesis and the capacity of the antioxidant system under water deficit and rehydration in Lolium multiflorum/Festuca arundinacea introgression forms. Frontiers in Plant Science, 16, 1652482. https://doi.org/10.3389/fpls.2025.1652482
Google Scholar
Prończuk M., Prończuk S. (2004). Ocena ekotypów Festuca rubra L. pod względem odporności na główne choroby w użytkowaniu trawnikowym. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 497, 517–524.
Google Scholar
Prończuk M., Prończuk M., Laudański Z., Prończuk S. (2003). Porównanie gatunków i odmian Festuca spp. w wieloletnim użytkowaniu trawnikowym. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 225, 239–257.
Google Scholar
Prończuk S. (1994). Stan hodowli i nasiennictwa traw gazonowych. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 186, 125–133.
Google Scholar
Prończuk S., Sawicki B. (2004). Próba wykorzystania ekotypów kostrzewy czerwonej (Festuca rubra L.) w procesie hodowli nowych odmian trawnikowych. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 497, 721–726.
Google Scholar
Prończuk S., Żurek G. (2008). The effect of different environmental conditions on visual merit of turf grasses. Plant Breeding and Seed Science, 57, 35–44.
Google Scholar
Prończuk S., Prończuk M., Żyłka D., Żebrowski J. (2001). Reakcja traw gazonowych na zacienienie. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 474, 91–101.
Google Scholar
Rahmati, M., Graf, A., Poppe Terán, C., Amelung, W., Dorigo, W., Hendricks Franssen, H.-J., Montzka, C., Or, D., Sprenger, M., Vanderborght, J., Verhoest, N. E. C., Vereecken, H. (2023). Continuous increase in evaporative demand shortened the growing season of European ecosystems in the last decade. Communications Earth & Environment, 4, 236. https://doi.org/10.1038/s43247-023-00890-7
Google Scholar
Rapacz M., Gasior D., Zwierzykowski Z., Lesniewska-Bocianowska A., Humphreys M. W., Gay A. P. (2004). Changes in cold tolerance and the mechanisms of acclimation of photosystem II to cold hardening generated by anther culture of Festuca pratensis × Lolium multiflorum cultivars. New Phytologist, 162(1), 105–114. https://doi.org/10.1111/j.1469-8137.2004.01024.x.
Google Scholar
Raport IMGW-PIB. (2025). Klimat Polski 2024. Państwowy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. https://imgw.pl/wp-content/uploads/2025/07/RAPORT-IMGW-PIB-Klimat-Polski-2024.pdf – data dostępu 10.09.2026.
Google Scholar
Raport IMGW-PIB. (2026). Klimat Polski 2024. Państwowy Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. https://imgw.pl/wp-content/uploads/2026/07/IMGW-PIB-klimat-Polski-2025.pdf – data dostępu 22.08.2026.
Google Scholar
Raport IOŚ-PIB. (2020). Zmiany temperatury i opadu na obszarze Polski w warunkach przyszłego klimatu do roku 2100. Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy. https://ios.edu.pl/wp-content/uploads/2022/12/raport-skrocony-260121.pdf – data dostępu 10.09.2026.
Google Scholar
Reynaert S., D’Hose T., De Boeck J. H., Laorden D., Dult L., Verbruggen E., Nijs I. (2024). Can permanent grassland soils with elevated organic carbon buffer negative effects of more persistent precipitation regimes on forage grass performance? Science of the Total Environment, 918, 170623. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2024.170623
Google Scholar
Roberts J. A., Daniels W. L., Bell J. C., Martens C. (1988). Tall fescue production and nutrient status on Southwest Virginia mine soils. Journal of Environmental Quality, 17(1), 55–62.
Google Scholar
Royal Botanic Gardens, Kew. – Festuca Tourn. ex L. Plants of the World Online. https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:328907-2 – data dostępu 22.08.2026.
Google Scholar
Rutkowski L. (1998). Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 556-568.
Google Scholar
Sawicki B. (1993). Ocena niektórych cech rolniczych i biologicznych ekotypów kostrzewy trzcinowej (Festuca arundinacea Schreb.) z południowo-wschodniej Polski. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 188, 123–130.
Google Scholar
Sawicki B. (1994). Ekotypy kostrzewy czerwonej (Festuca rubra L. subsp. genuina Hack.) z Wyżyny Lubelskiej jako źródło zasobów genetycznych. Genetica Polonica, 35A, 365–369.
Google Scholar
Sawicki B., Dąbrowska A. (2004). Waloryzacja ekotypów kostrzewy trzcinowej (Festuca arundinacea Schreb.). Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 497, 561–567.
Google Scholar
Sawicki B., Kościk K. (2003). Trawy i zbiorowiska trawiaste. W: B. Kościk (red.), Rośliny energetyczne (s. 111–135). Lublin: Akademia Rolnicza.
Google Scholar
Sawicki J. (1999). Ocena ekotypów Festuca pratensis Huds. na podstawie cech morfologicznych i biologicznych. Łąkarstwo w Polsce, 02, 135-143.
Google Scholar
Schils R. L. M., Bufe C., Rhymer C. M., Francksen R. M., Klaus V. H., Abdalla M., Milazzo F., Lellei-Kovacs E., ten Berge H., Bertora C., Chodkiewicz A., Damatirca C., Feigenwinter I., Fernandez-Rebollo P., Ghiasi S., Hejduk S., Hiron M., Janicka M., Pellaton R., Smith P., Whittingham M. J., Buchmann N., Newell Price P. (2022). Permanent grasslands in Europe: Land use change and intensification decrease their multifunctionality. Agriculture, Ecosystems & Environment, 330, 107891. https://doi.org/10.1016/j.agee.2022.107891
Google Scholar
Schulz D., Stetter C., Muro J., Spekker J., Börner J., Cord A. F., Finger R. (2024). Trade-offs between grassland plant biodiversity and yields are heterogenous across Germany. Communications Earth & Environment, 5, 514. https://doi.org/10.1038/s43247-024-01685-0
Google Scholar
Sobol Ł., Wolski K., Radkowski A., Piwowarczyk E., Jurkowski M., Bujak H., Dyjakon A. (2022). Determination of energy parameters and their variability between varieties of fodder and turf grasses. Sustainability, 14(18), Article 11369. https://doi.org/10.3390/su141811369
Google Scholar
Sosnowski J. (2012). Wpływ użyźniacza glebowego stosowanego w uprawie Lolium perenne L., Dactylis glomerata L. i Festuca pratensis Huds. na względną wartość pokarmową (RFV) paszy. Fragmenta Agronomica, 29(3), 136–143.
Google Scholar
Sosnowski J., Jankowski K., Domański P., Herda D. (2015). Dry matter yield of different varieties of Dactylis glomerata and Festuca pratensis. Journal of Ecological Engineering, 16(3), 211–216. https://doi.org/10.12911/22998993/2959
Google Scholar
Staniak M. (2016). The impact of drought stress on the yields and food value of selected forage grasses. Acta Agrobotanica, 69(2), 1663. https://www.researchgate.net/publication/304663996_The_impact_of_drought_stress_on_the_yields_and_food_value_of_selected_forage_grasses – data dostępu 27.08.2026.
Google Scholar
Staniak M., Kocoń A. (2015). Forage grasses under drought stress in conditions of Poland. Acta Physiologiae Plantarum, 37, 116 https://doi.org/10.1007/s11738-015-1864-1
Google Scholar
Sulinowski S. (1969). Zagadnienie mieszańców międzygatunkowych u traw z rodzajów Lolium i Festuca. Postępy Nauk Rolniczych, 2(116), 17–42.
Google Scholar
Sulinowski S. (1982). Wybrane zagadnienia z genetyki i hodowli traw. W: M. Falkowski (red.), Trawy polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, str. 55-62.
Google Scholar
Szczepanek M. (2013). Agrotechniczne uwarunkowania rozwoju i plonowania zróżnicowanych odmian kostrzewy trzcinowej (Festuca arundinacea Schreb.) uprawianej na nasiona [Rozprawa habilitacyjna]. Wydawnictwo Uczelniane Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, str. 1-125. https://dlibra.pbs.edu.pl/dlibra/publication/540/edition/532 – data dostępu 11.09.2026
Google Scholar
Szkutnik Z., Kacorzyk P., Szewczyk W. (2012a) Zmiana zawartości białka ogólnego i włókna surowego w zależności od poziomu nawożenia i fazy rozwojowej traw. Łąkarstwo w Polsce ,15, 185-191.
Google Scholar
Szkutnik, Z., Kacorzyk P, Kasperczyk M., Majcher-Los J. (2012b). Dynamika przyrostu plonu suchej masy i azotu ogólnego u traw. Łąkarstwo w Polsce, 15, 177-184.
Google Scholar
Szwed M., Chmist-Sikorska J., Kępińska-Kasprzak M. (2025). The growing season of Poland in the changing climate based on phenological observations. International Journal of Biometeorology, 69, 3503–3514. https://doi.org/10.1007/s00484-025-03037-9
Google Scholar
Taleb M. H., Majidi M. M., Pirnajmedin F., Mohammad S. A., Maibody M. (2023). Plant functional trait responses to cope with drought in seven cool-season grasses. Scientific Reports, 13, 5458. https://doi.org/10.1038/s41598-023-31923-y.
Google Scholar
Wang L., Yi J., Staal, M., Elzenga J. T. M. (2026). Integrated comparison of root ion flux dynamics, shoot ionic status, and root anatomy underlies contrasting salinity responses in grasses. Plant Physiology and Biochemistry, 234, 111340. https://doi.org/10.1016/j.plaphy.2026.111340
Google Scholar
Wherley B. G., Gardner D. S., Metzger J. D. (2005). Tall fescue photomorphogenesis as influenced by changes in the spectral composition and light intensity. Crop Science, 45(4), 1358–1364. https://doi.org/10.2135/cropsci2005.0562
Google Scholar
Wolski K., Grabowski K. (2016). Trawy w rekultywacji terenów trudnych i zdegradowanych. W: Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Ekosystemy trawiaste w kształtowaniu i ochronie środowiska”. Urszulin, 1–3 czerwca 2016, str. 71–72.
Google Scholar
Wróbel B., Jankowska-Huflejt H., Zastawny J. (2003). Trwałość i plonowanie traw pastewnych w fenologicznie zróżnicowanych mieszankach łąkowych. Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 225, 53–64. https://doi.org/10.37317/biul-2003-0191Wróbel B., Zielewicz W., Paszkiewicz-Jasińska A. (2025) Improving Forage Quality from Permanent Grasslands to Enhance Ruminant Productivity. Agriculture, 15(13), 1438. https://doi.org/10.3390/agriculture15131438
Google Scholar
Zhang Q., Zuk A., Rue K. (2013). Salinity tolerance of nine fine fescue cultivars compared to other cool-season turfgrasses. Scientia Horticulturae, 159, 67–71. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2013.04.033
Google Scholar
Zwierzykowski Z., Jokś W., Naganowska, B. (1993). Mieszańce amfitetraploidalne Festuca pratensis Huds. × Lolium multiflorum Lam. [=×Festulolium braunii (K. Richter) A. Camus]. Biuletyn Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 188, 61–69.
Google Scholar
Zwierzykowski Z., Naganowska B. (1994). The use of Lolium–Festuca hybrids in breeding. Genetica Polonica, 35A, 11–17.
Google Scholar
Zwierzykowski Z., Ponitka A., Ślusarkiewicz-Jarzina A., Zwierzykowska E. (2001). Androgeneza u amfidiploidalnych mieszańców F₁ i odmian Festulolium. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 474, 47–54.
Google Scholar
Żurek G. (2004). Wpływ zmian klimatu na kłoszenie ekotypów trzech gatunków traw. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 497, 645–651.
Google Scholar
Żurek G. (2005). Forage grass phenology in relation to climate change. IGC Proceedings (1977-2023). 22. https://uknowledge.uky.edu/igc/20/themeB/22 – data dostępu 06.09.2026.
Google Scholar
Żurek G., Prokopiuk K., Martyniak D., Paszkowski E., Woźna-Pawlak U., Jurkowski M. (2018). Seed yield and its components in three Festuca species. Plant Breeding and Seed Science, 77, 15–31. https://doi.org/10.37317/pbss-2018-0002
Google Scholar
Żurek G., Martyniak D. (2012). Energia odnawialna z biomasy traw wieloletnich – perspektywy i bariery. W: B. Mickiewicz (red.), Najnowsze osiągnięcia z zakresu OZE wraz z przedstawieniem barier we wdrażaniu wyników badań do praktyki gospodarczej oraz sugestiami ich rozwiązań. Koszalin: Wydawnictwo FENIKS str. 145–159.
Google Scholar
Żurek G., Rybka K., Pogrzeba M., Krzyżak J., Prokopiuk K. (2014). Chlorophyll a fluorescence in evaluation of the effect of heavy metal soil contamination on perennial grasses. PLoS ONE, 9(3), e91475. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0091475
Google Scholar
Żyłka, D., Prończuk, S., Prończuk M. (2001). Porównanie kępowych i rozłogowych podgatunków kostrzewy czerwonej (Festuca rubra L. s.s.) pod względem przydatności na użytkowanie trawnikowe i nasienne. Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 474, 103–112.
Google Scholar
Autorzy
Gabriela Skowrong.skowron@ihar.edu.pl
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy; Zakład Bioenergetyki, Analiz Jakości i Nasiennictwa Poland
Statystyki
Abstract views: 71PDF downloads: 42
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Gabriela Skowron

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Z chwilą przekazania artykułu, Autorzy udzielają Wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z artykułu przez czas nieokreślony na terytorium całego świata na następujących polach eksploatacji:
- Wytwarzanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artykułu, w tym techniką drukarską oraz techniką cyfrową.
- Wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy artykułu.
- Publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie artykułu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.
- Włączenie artykułu w skład utworu zbiorowego.
- Wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej do Internetu, lub innej sieci.
- Rozpowszechnianie artykułu w postaci elektronicznej w internecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie.
- Udostępnianie artykułu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu.
Autorzy poprzez przesłanie wniosku o publikację:
- Wyrażają zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie,
- Wyrażają zgodę na nadanie publikacji DOI (Digital Object Identifier),
- Zobowiązują się do przestrzegania kodeksu etycznego wydawnictwa zgodnego z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (ang. Committee on Publication Ethics), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
- Wyrażają zgodę na udostępniane artykułu w formie elektronicznej na mocy licencji CC BY-SA 4.0, w otwartym dostępie (open access),
- Wyrażają zgodę na wysyłanie metadanych artykułu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.
Inne teksty tego samego autora
- Gabriela Skowron, Metody badawcze stosowane w ocenie i klasyfikacji zbiorowisk roślinnych łąk w polskich pracach badawczych , Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin: Nr 302 (2024): Wydanie regularne








