Plony i jakość korzeni buraka cukrowego na plantacjach produkcyjnych w zależności od nawożenia mineralnego, pH i zasobności gleb w fosfor i potas

Zdzisław Wyszyński

zdzislaw_wyszynski@sggw.pl
Katedra Agronomii, Zakład Szczegółowej Uprawy Roślin SGGW, Warszawa (Poland)

Marianna Kalinowska-Zdun


Katedra Agronomii, Zakład Szczegółowej Uprawy Roślin SGGW, Warszawa (Poland)

Barbara Roszkowska


Katedra Mikroekonomii, Uniwersytet w Białymstoku (Poland)

Zbigniew Laudański


Katedra Statystyki Matematycznej i Doświadczalnictwa SGGW, Warszawa (Poland)

Dariusz Gozdowski


Katedra Agronomii, Zakład Szczegółowej Uprawy Roślin SGGW, Warszawa (Poland)

Abstrakt

W latach 1992–1995 przeprowadzono badania na łącznie 187 plantacjach produkcyjnych buraka cukrowego zlokalizowanych w woj. podlaskim (cukrownia Łapy) i w latach 2000–2001 na 155 plantacjach w woj. łódzkim (cukrownie Dobrzelin i Leśmierz). Oceniono plon korzeni i zawartość cukru w zależności od 3 cech gleby — pH, zasobność w fosfor i potas oraz od czynników nawożenia N, P i K. Wyznaczono średnie arytmetyczne badanych cech według szeregu rozdzielczego dla określonych przedziałów poziomów czynników. Ponadto oceniono zależności plonu korzeni i zawartości cukru od badanych czynników metodą regresji wieloczynnikowej liniowej. Stwierdzono, że plon korzeni jest w większym stopniu determinowany przez badane czynniki (R2 = 0,27) niż zawartość cukru (R2 = 0,10). Wszystkie czynniki wpływały istotnie na kształtowanie się plonu korzeni, a największe oddziaływanie wykazywały pH gleb (36,6% wpływu), nawożenie azotem (19,3%) oraz nawożenie potasem (13,5%). Zawartość cukru istotnie zależała od pH gleb, oraz dawek azotu i potasu, które to czynniki łącznie wypełniały 80,9% zmienności tej cechy.


Słowa kluczowe:

burak cukrowy, pH gleb, plon korzeni, fosfor, potas, azot, zawartość cukru

Draycott A. P. 1972. The effect of cultural practices on the relationship between plant density and sugar yield. 35 Congress II RB Bruxells report Nr 5.
Google Scholar

Draycott A. P. Durrant M. J. 1976. Response by sugar beet to superphosphate, particularly in relation to soils containing little available phosphorus. J. Agricult. Sci. Cambridge 86: 1. DOI: https://doi.org/10.1017/S0021859600065138
Google Scholar

Draycott A. P., Allison M. F., Armstrong M. Y. 1997. Changes in fertilizer usage in sugar beet production. Proc. 60th IIRB Congress, July 1997, Cambridge: 39 — 55.
Google Scholar

Kalinowska-Zdun M., Wyszyński Z. 1984. Badania nad ważniejszymi czynnikami limitującymi plonowanie buraków cukrowych w rejonie centralnej i wschodniej Polski. Wyd. SGGW, T.1: 171 — 185.
Google Scholar

Kalinowska-Zdun M., Wyszyński Z. 1985. Ocena ważniejszych czynników warunkujących plonowanie buraków cukrowych w woj. płockim w latach 1979, 1980 i 1982. Wyd. SGGW, T. 4: 113 — 131.
Google Scholar

Kalinowska-Zdun M. Wyszyński Z. 1999. Kryteria jakości buraka cukrowego i ich zmienność. Środowiskowe i agrotechniczne uwarunkowania jakości płodów rolnych. Fundacja „Rozwój SGGW” Warszawa: 151 — 162.
Google Scholar

Klepacki B. 1997. Przestrzenne zróżnicowanie technologii produkcji roślinnej w Polsce i jego skutki. Fundacja „Rozwój SGGW” Warszawa: 170.
Google Scholar

Mengel K., Kirkby E. 1983. Podstawy żywienia roślin. PWRiL, Warszawa: 526.
Google Scholar

Roszkowska B. 1998. Ocena czynników limitujących plony i jakość technologiczną buraka cukrowego w gospodarstwach indywidualnych w rejonie Łapy. Praca doktorska, Biblioteka Katedry Agronomii SGGW, Warszawa.
Google Scholar

Trzebiński J., Cieśla 1979. Fizjologiczne i technologiczne podstawy nawożenia azotowego buraków cukrowych. Post. Nauk Rol. Nr I: 43 — 56.
Google Scholar

Trzebiński J. 1974. Wpływ wysokich dawek azotu na skład chemiczny buraków cukrowych. Biul. IHAR 120/121: 121 —123.
Google Scholar

Wyszyński Z. 1986. Badania nad wielkością, zmiennością plonów i jakością korzeni buraka cukrowego w rejonie wschodniej Polski. Praca doktorska (rękopis). Biblioteka Katedry Agronomii SGGW Warszawa.
Google Scholar

Wyszyński Z., Kalinowska-Zdun, M. 1991. Nawożenie mineralne na plantacjach produkcyjnych a plony i jakość korzeni buraków cukrowych. Zesz. Naukowe AR w Krakowie, Nr 262, z. 34: 301 — 307.
Google Scholar

Wyszyński Z., Kalinowska-Zdun M., Mądry W., Laudański Z., Roszkowska B., Rozbicki J. 1998. Agronomical and environmental factors affecting sugar beet yielding in central and eastern Poland. Scientia Agriculturae Bohemica, 3/4: 183 — 192.
Google Scholar

Wyszyński Z., Kalinowska-Zdun M., Broniecka B. 1999. Wpływ długości okresu wegetacji, dawki i sposobu nawożenia azotem na plon i cechy jakości technologicznej buraka cukrowego. Cz. II. Technologiczny plon cukru i jakość korzeni. Rocz. Nauk Rol. ser. A, 114: 101 — 112.
Google Scholar

Wyszyński Z., Kalinowska-Zdun M., Gozdowski D. 2002. Factory urcujici vynos a kvalitu bulev na produkcnich plochach ve stredni w Polsce. Sbornik z konference „Reparstvi”. Praga 20–21. 02. 2002: 159 — 163.
Google Scholar

Pobierz


Opublikowane
06/28/2002

Cited By / Share

Wyszyński, Z. (2002) „Plony i jakość korzeni buraka cukrowego na plantacjach produkcyjnych w zależności od nawożenia mineralnego, pH i zasobności gleb w fosfor i potas”, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, (222), s. 231–238. doi: 10.37317/biul-2002-0067.

Autorzy

Zdzisław Wyszyński 
zdzislaw_wyszynski@sggw.pl
Katedra Agronomii, Zakład Szczegółowej Uprawy Roślin SGGW, Warszawa Poland

Autorzy

Marianna Kalinowska-Zdun 

Katedra Agronomii, Zakład Szczegółowej Uprawy Roślin SGGW, Warszawa Poland

Autorzy

Barbara Roszkowska 

Katedra Mikroekonomii, Uniwersytet w Białymstoku Poland

Autorzy

Zbigniew Laudański 

Katedra Statystyki Matematycznej i Doświadczalnictwa SGGW, Warszawa Poland

Autorzy

Dariusz Gozdowski 

Katedra Agronomii, Zakład Szczegółowej Uprawy Roślin SGGW, Warszawa Poland

Statystyki

Abstract views: 27
PDF downloads: 7


Licencja

Prawa autorskie (c) 2025 Zdzisław Wyszyński, Marianna Kalinowska-Zdun, Barbara Roszkowska, Zbigniew Laudański, Dariusz Gozdowski

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.

Z chwilą przekazania artykułu, Autorzy udzielają Wydawcy niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z artykułu przez czas nieokreślony na terytorium całego świata na następujących polach eksploatacji:

  1. Wytwarzanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy artykułu, w tym techniką drukarską oraz techniką cyfrową.
  2. Wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy artykułu.
  3. Publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie artykułu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.
  4. Włączenie artykułu w skład utworu zbiorowego.
  5. Wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie artykułu w postaci elektronicznej do Internetu, lub innej sieci.
  6. Rozpowszechnianie artykułu w postaci elektronicznej w internecie lub innej sieci, w pracy zbiorowej jak również samodzielnie.
  7. Udostępnianie artykułu w wersji elektronicznej w taki sposób, by każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym, w szczególności za pośrednictwem Internetu.

Autorzy poprzez przesłanie wniosku o publikację:

  1. Wyrażają zgodę na publikację artykułu w czasopiśmie,
  2. Wyrażają zgodę na nadanie publikacji DOI (Digital Object Identifier),
  3. Zobowiązują się do przestrzegania kodeksu etycznego wydawnictwa zgodnego z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej COPE (ang. Committee on Publication Ethics), (http://ihar.edu.pl/biblioteka_i_wydawnictwa.php),
  4. Wyrażają zgodę na udostępniane artykułu w formie elektronicznej na mocy licencji CC BY-SA 4.0, w otwartym dostępie (open access),
  5. Wyrażają zgodę na wysyłanie metadanych artykułu do komercyjnych i niekomercyjnych baz danych indeksujących czasopisma.